Binoküler Yoksunluk
Binocular Deprivation
Tanım
Her iki gözün de ışık almasının, örneğin göz kapaklarının dikilmesi veya kapatılması yoluyla, deneysel veya patolojik olarak engellenmesi.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında, görsel sistemin postnatal gelişimini incelemek amacıyla yeni doğmuş kemirgenlerin göz kapakları cerrahi olarak geçici süreyle kapatılır ve bu süreç sonucunda striat korteksteki sinaptik bağlantıların ve receptive field (reseptif alan) yapılaşmasının nasıl bozulduğu elektrofizyolojik kayıtlarla analiz edilir.
Derin Analiz
Nörobiyoloji ve gelişimsel nörofizyoloji literatüründe binoküler yoksunluk, özellikle görsel korteksteki kritik dönem (critical period) araştırmalarının merkezinde yer alır. Canlının yaşamının erken evrelerinde her iki gözün de görsel girdiden mahrum bırakılması, birincil görsel korteksteki (V1) nöronal plastisiteyi ve sinaptik budanma süreçlerini radikal biçimde etkiler. Monoküler yoksunluktan farklı olarak, binoküler yoksunlukta her iki göz de eşit derecede etkilendiği için rekabetçi bir oküler dominans kayması (ocular dominance shift) yerine, genel bir görme keskinliği kaybı, ambliyopi riski ve görsel korteksteki hücrelerin yanıt verebilirliğinde global bir azalma görülür.
Etimoloji
Latince 'bini' (çift, ikili) + 'oculus' (göz) sözcüklerinden türetilen binoküler terimi ile Orta İngilizce 'deprivatio' (mahrum bırakma, yoksun bırakma) kökünün birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Monoküler yoksunluk (sadece tek bir gözün ışık almasının engellenmesi; oküler dominans sütunlarının gelişimini etkilerken binoküler yoksunluk iki gözü de global olarak etkiler).