Kan Oksijen Düzeyine Bağımlı (BOLD)
Blood Oxygenation Level-dependent (BOLD)
Tanım
Fonksiyonel manyetik rezonans görüntülemede (fMRI), beyin aktivitesindeki artış veya azalışa bağlı olarak kan oksijen seviyelerindeki değişimleri saptayan kontrast mekanizması.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir katılımcıya fMRI tarayıcısı içindeyken duygusal yüzler gösterildiğinde, amigdala bölgesindeki BOLD sinyal yoğunluğunun katılımcı nötr yüzlere bakarken aldığı seviyeye kıyasla istatistiksel olarak anlamlı ölçüde (örneğin %1.5) artış gösterdiği gözlemlenir.
Derin Analiz
BOLD sinyali, nöronal aktivite ile yerel hemodinamik yanıt arasındaki eşleşmeye dayanır. Nöronlar aktive olduğunda, enerji talebini karşılamak için artan metabolik hıza yanıt olarak bölgesel serebral kan akışı (rCBF) hızla artar. Oksijen tüketimindeki artış, başlangıçtaki kılcal damar ve venöz kan havuzundaki deoksihemoglobin (manyetik olarak paramanyetik) miktarının azalmasına ve oksihemoglobinin (diamanyetik) oranının artmasına yol açar. Deoksihemoglobinin azalması, yerel Manyetik Rezonans (MR) sinyalinde homojenleşmeye ve dolayısıyla sinyal şiddetinde geçici bir artışa (T2* ağırlıklı kontrast) neden olur. Her ne kadar fMRI çalışmalarının temel taşı olsa da, BOLD sinyalinin doğrudan nöronal ateşlemeyi değil, sinaptik girdileri ve yerel alan potansiyellerini (LFP) yansıttığı; ayrıca vasküler elastikiyet, yaş ve farmakolojik ajanlar gibi nöral olmayan faktörlerden etkilendiği klinik ve fizyolojik çalışmalarla sorgulanmaktadır.
Etimoloji
İngilizce 'blood' (kan) + 'oxygenation' (oksijenlenme) + 'level' (düzey) + 'dependent' (bağımlı) kelimelerinin kısaltması olan akronim.
Karıştırmayın
Perfüzyon fMRI (Serebral Kan Akışı doğrudan ölçümü) ve elektroensefalografi (EEG) ile sıklıkla karıştırılır; BOLD sinyali elektriksel aktiviteyi doğrudan değil, dolaylı bir hemodinamik ve metabolik vekil (proxy) olarak ölçer.