Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Anyon

Anion

Tanım

Elektron kazanarak net negatif elektrik yükü kazanmış atom veya moleküldür.

Örnek Vaka / Uygulama

Presinaptik alandan salınan GABA nörotransmitteri, post-sinaptik membrandaki $GABA_A$ reseptörlerine bağlandığında kanal açılır ve hücre dışındaki klorür anyonları hızla hücre içine girerek hücreyi hiperpolarize eder; bu mekanizma nöbet geçirme riskini azaltan temel nörokimyasal inhibitör süreçtir.

Derin Analiz

Nörobiyoloji ve hücresel elektrofizyolojide anyonlar, nöronal membran potansiyelinin düzenlenmesinde kritik birer aktördür. Özellikle klorür ($Cl^-$) gibi hücre dışı ve içi anyonlar, GABAerjik sinapslar üzerinden inhibitör postsinaptik potansiyellerin (İPSP) oluşmasını sağlayarak merkezi sinir sistemindeki uyarılabilirlik dengesini (eksitasyon-inhibisyon dengesi) stabilize eder. Membran potansiyelinin dinlenim durumundan uzaklaşması veya hiperpolarizasyon süreçleri, bu negatif yüklü iyonların seçici kanal proteinleri aracılığıyla hücre zarından geçiş dinamiklerine doğrudan bağımlıdır.

Etimoloji

Antik Yunanca 'ana-' (yukarı, yukarı doğru) ve 'ion' (giden, hareket eden - 'ienai' [gitmek] fiilinin ortacı) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir. Michael Faraday tarafından anot yönüne hareket eden iyonları tanımlamak için 1834 yılında literatüre kazandırılmıştır.

Karıştırmayın

Katyon ile karıştırılır; katyon pozitif yüklü bir iyon iken anyon negatif yüklüdür ve elektrik alanda zıt kutuplara (katyon katoda, anyon anota) hareket eder.