Barona Eşitliği
Barona Equation
Tanım
Beyin hasarı veya nörolojik hastalıklar öncesindeki zeka düzeyini (premorbid IQ) tahmin etmek amacıyla yaş, eğitim ve mesleki geçmiş gibi demografik değişkenleri kullanan istatistiksel bir formüldür.
Örnek Vaka / Uygulama
Trafik kazası sonucu frontal lob hasarı geçiren 45 yaşında eski bir inşaat mühendisinin zeka testinde ortalamanın altında skor alması durumunda, klinisyen hastanın yaralanma öncesi bilişsel potansiyelini belirlemek için Barona eşitliğini kullanır. Hastanın yaşı, aldığı eğitim yılı ve mesleki prestij indeksi formüle dahil edilerek premorbid IQ tahmini yapılır; elde edilen skor (örneğin 115) ile güncel test skoru arasındaki fark, patolojik kaybın derecesini yansütür.
Derin Analiz
Nöropsikolojik değerlendirmelerde, hastanın travma veya dejeneratif süreç (örneğin demans) öncesi bilişsel kapasitesini bilmek, güncel işlevsellikteki kaybın (kognitif düşüşün) miktarını saptamak için kritik öneme sahiptir. Barona eşitliği gibi demografik temelli tahmin denklemleri, bireyin doğuştan gelen veya yaşam boyu edindiği zeka göstergelerinin beyin hasarından etkilenmeyen yönlerini (örneğin kristalize zeka ile ilişkili demografik etmenler) baz alır. Akran gruplarının normatif verileri üzerinden regresyon analizi yapılarak geliştirilen bu formüller, doğrudan test verisinin olmadığı durumlarda klinik karar verme süreçlerine nicel bir temel sağlar.
Etimoloji
Amerikalı psikolog Andres Barona'nın soyadından (1945– ) türetilmiş olup, matematiksel bir modelin değişkenler arasındaki ilişkisini ifade eden 'eşitlik/denklem' (Latince 'aequare' [eşitlemek]) kelimesinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
NART (National Adult Reading Test) ile sıklıkla karıştırılır; NART okuma becerisine dayalı lexikal bir tahmin sağlarken, Barona eşitliği tamamen demografik ve sosyoekonomik değişkenlere odaklanır.