Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ön Hipofiz

Anterior Pituitary

Tanım

Hipofiz bezinin ön lobu olup, prolaktin, büyüme hormonu ve çeşitli tropik hormonları sentezleyip salgılayan kritik bir endokrin yapıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Kronik stres altında, hipotalamustan salgılanan CRH (kortikotropin salgılatıcı hormon) ön hipofizi uyarır; ön hipofiz ise ACTH salgılayarak adrenal korteksten kortizol salınımını tetikler, böylece organizmanın fizyolojik adaptasyon süreci yönetilmiş olur.

Derin Analiz

Adenohipofiz olarak da bilinen ön hipofiz, endokrin sistemin 'ana bezi' olarak nitelendirilen hipofiz bezinin glandüler dokudan oluşan ön bölümüdür. Hipotalamustan portal sistem aracılığıyla salgılanan salgılatıcı ve baskılayıcı nörohormonlar tarafından kontrol edilir. Bu yapı; tiroid uyarıcı hormon (TSH), adrenokortikotropik hormon (ACTH), luteinleştirici hormon (LH), folikül stimüle edici hormon (FSH), büyüme hormonu (GH) ve prolaktin (PRL) gibi metabolizma, büyüme, stres yanıtı ve üreme fizyolojisini doğrudan yöneten peptid ve protein yapılı hormonları üretir. Nöroendokrin regülasyondaki bu merkezi rolü, davranışsal motivasyondan, somatik gelişime kadar geniş bir yelpazeyi etkiler.

Etimoloji

Latince 'anterior' (ön taraf) ve Yunanca 'hypophysis' (hipofiz, *hypo-* [altında] + *physis* [büyüme] kelimelerinin bileşiminden) köken alır.

Karıştırmayın

Arka hipofiz (nörohipofiz) ile sıklıkla karıştırılır; arka hipofiz hormonları kendisi sentezlemez, hipotalamusta üretilen oksitosin ve vazopressini depolar ve salgılar, oysa ön hipofiz hormonları kendi hücrelerinde sentezler.