Çapraz Korelasyon Mekanizması
Cross-correlation Mechanism
Tanım
Kulaklar arası zaman farklarına dayalı ses lokalizasyonunun temelini oluşturduğu düşünülen işitsel sinirsel işlemleme düzeneğidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Karanlık bir odada otururken sağ tarafınızdan gelen ani bir çıtırtı sesini başınızı çevirmeden fark etmeniz, bu mekanizmanın kulaklar arası zaman farkını saniyeler içinde hesaplayarak sesin yönünü beynin işitsel korteksine iletmesiyle gerçekleşir.
Derin Analiz
Nöro-işitsel sistemde, ses kaynaklarının uzaysal konumunu saptamak üzere evrimleşmiş bu mekanizma, iki kulaktan gelen işitsel sinyallerin zamansal gecikmelerini eşzamanlı olarak karşılaştırır. Üst oliver kompleks içindeki medial superior olive (MSO) yapısında yoğunlaşan bu süreç, sinirsel gecikme hatları ve çakışma dedektörleri aracılığıyla milisaniyelik zaman farklarını uzaysal haritalara dönüştürür. Nörobiyolojik düzeyde, ses dalgasının sağ ve sol kulak zarınıza çarpma anındaki mikro saniyelik farklar, ilgili nöronal popülasyonların ateşleme oranlarını modüle eder.
Etimoloji
İngilizce 'cross' (çapraz, karşılıklı) ve Latin kökenli 'correlatio' (bağıntı, karşılıklı ilişki) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Kulaklar arası seviye farkı (ILD) mekanizması ile sıklıkla karıştırılır; ILD yüksek frekanslı seslerin şiddet farkını baz alırken, çapraz korelasyon mekanizması düşük frekanslı seslerin zaman farkı (ITD) üzerine kuruludur.