Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Motor Nöron Hastalığı

Motor Neuron Disease

Tanım

Üst ve/veya alt motor nöronların ilerleyici dejenerasyonu ile karakterize, iskelet kaslarında kuvvetsizlik, erime (atrofi) ve paraliziyle seyreden nörodejeneratif bozukluklar grubu.

Örnek Vaka / Uygulama

58 yaşında bir erkek hasta, sağ elinde güç kaybı, çay bardağını tutarken zorlanma ve kaslarında istemsiz seğirmeler (fasikülasyon) şikayetiyle başvurmuştur. Nörolojik muayenede sağ üst ekstremitede atrofi, hiperrefleksi ve elektromiyografide (EMG) yaygın akut ve kronik nörojenik tutulum saptanarak motor nöron hastalığı tanısı konulmuştur.

Derin Analiz

Motor nöron hastalığı (MND), omurilikteki ön boynuz hücrelerini, beyin sapındaki motor çekirdekleri ve motor korteksteki üst motor nöronları etkileyen progresif bir nörodejeneratif tablodur. Patofizyolojik düzeyde, glutatyon peroksidaz eksikliği, eksitotoksisite (aşırı glutamat salınımı), mitokondriyal disfonksiyon ve anormal protein agregasyonu (örneğin TDP-43 birikimleri) gibi mekanizmalar hücre ölümünü tetikler. Klinik pratikte bu grup amyotrofik lateral skleroz (ALS), ilerleyici bulber palsi, primer lateral skleroz ve ilerleyici müsküler atrofi gibi farklı fenotipleri kapsar. Zamanla istemli kas kontrolünün tamamen kaybına yol açarken, kognitif süreçlerin ve otonom sinir sisteminin bazı vakalarda (örneğin saf ALS'de) korunması nöroloji ve nöropsikiyatri açısından ayırt edicidir.

Etimoloji

Latince 'motor' [hareket ettiren] + Yunanca 'neuron' [sinir] ve İngilizce 'disease' [hastalık] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Multipl Skleroz (MS) ve Myastenia Gravis; MS merkezi sinir sistemini etkileyen demiyelinizan bir hastalıktır ve remisyonlarla seyreder, Myastenia Gravis ise nöromüsküler kavşak iletim bozukluğudur. MND ise doğrudan motor nöron gövdelerinin primer yıkımıdır.