Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Eyleme Dökme

Acting Out

Tanım

Bilinçdışı çatışmaların, kaygı yaratan itkilerin veya duyguların sözel olarak ifade edilmesi yerine, doğrudan yıkıcı ya da uygunsuz davranışlarla dışa vurulması.

Örnek Vaka / Uygulama

Terapi seansında çocukluk çağındaki ebeveyn terk edilişini ve bu durumun yarattığı yoğun öfkeyi sözlü olarak ele almakta zorlanan bir danışanın, terapistin randevusunu iptal etmesi üzerine ofisin kapısını sertçe çarpması, eşyalara zarar vermesi ve terapiste hakaret etmesi bir eyleme dökme örneğidir.

Derin Analiz

Psikanalitik kuram ve psikodinamik psikoterapi bağlamında eyleme dökme, ego savunma mekanizmalarının ilkel formlarından biridir. Birey, bilinçdışında yer alan ve tahammül edilmesi güç olan geçmiş yaşantıları, travmatik çatışmaları veya kabul edilemez arzuları (genellikle agresif ya da libidinal) zihinsel olarak işlemek veya sözcüklerle ifade etmek yerine, bunları davranış yoluyla yeniden sahneler. Bu mekanizma, kişinin o anki afektif gerilimi anlık olarak düşürmesini sağlasa da, davranışın kökeni ve anlamı hakkında bilinçli bir farkındalık içermez. Klinik pratikte, özellikle kişilik bozukluklarında (örneğin Borderline veya Antisosyal Kişilik Bozukluğu), dürtü kontrolünün zayıflığıyla birlikte sıklıkla gözlemlenir.

Etimoloji

İngilizce 'act' (eylem, hareket etmek) fiilinden türetilmiş olup, psikanalitik literatürde içsel dürtülerin fiziksel davranışa dönüştürülmesini ifade eden bir terimdir.

Karıştırmayın

Dürtü kontrol bozuklukları ile karıştırılabilir; ancak eyleme dökme spesifik olarak bilinçdışı duygusal çatışmaların ve geçmiş yaşantıların davranış yoluyla tekrarlanmasını içerirken, dürtü kontrol bozukluklarında temel mekanizma anlık arzulara direnç gösterememedir.