Sirkadiyen Ritim Uyku-uyanıklık Bozuklukları
Disorders Of The Sleep–wake Cycle Schedule
Tanım
Bireyin içsel sirkadiyen saati ile dış çevresel gereklilikler veya istenen uyku programı arasındaki kronik uyumsuzluktan kaynaklanan temel uyku bozukluğu kategorisi.
Örnek Vaka / Uygulama
Sürekli gece ve gündüz vardiyaları arasında dönüştürülmüş bir çalışma düzenine sahip bir endüstriyel işçinin, içsel biyolojik saati gündüz uykusuna direndiği için kronik tükenmişlik, uykuya dalma güçlüğü ve iş yerinde dikkat eksikliği yaşaması.
Derin Analiz
Sirkadiyen ritim uyku-uyanıklık bozuklukları, supraskiyazmatik çekirdeğin (SCN) dış çevresel ipuçları (zeitgeberler) ile senkronizasyonunun bozulması sonucu ortaya çıkar. Endojen biyolojik saat ile sosyal veya mesleki zamanlama arasındaki bu faz gecikmesi veya erkenliği; uykusuzluk, gündüz aşırı uykululuk hali ve buna bağlı kognitif performans düşüşleriyle karakterizedir. Tanı sürecinde aktigrafi, polisomnografi ve uyku-günlükleri kullanılarak melatoninin salınım eğrileri ve çekirdek vücut ısısı ritimleri incelenir.
Etimoloji
Latince 'circa' (çevresinde, yaklaşık) + 'dies' (gün) kelimelerinin birleşiminden oluşan 'circadian' (sirkadiyen) ile Eski İngilizce 'slēp' ve 'wæcnian' köklerine dayanır.
Karıştırmayın
İnsomni (genellikle uykuyu başlatma veya sürdürme zorluğu ile seyreder ancak sirkadiyen bir uyumsuzluk şart değildir) ve Obstrüktif Uyku Apnesi (solunum durmalarıyla karakterizedir).