Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Bulimiya Nervosa

Bulimia Nervosa

Tanım

Tekrarlayan tıkınma nöbetleri ile bu nöbetlerin yarattığı suçluluk ve kilo alma korkusunu telafi etmek amacıyla başvurulan uygunsuz arınma davranışlarını içeren, özsaygının büyük ölçüde beden şekli ve ağırlığına endeksli olduğu bir yeme bozukluğudur.

Örnek Vaka / Uygulama

Yirmi iki yaşında bir üniversite öğrencisi, akademik stres ve sosyal kaygı yaşadığı akşamlarda, gizlice çok yüksek kalorili gıdaları kısa sürede tüketir. Bu tıkınma anlarının ardından yoğun bir suçluluk ve şişkinlik hissiyle banyoya koşarak kendini kusturur; ardından ertesi gün boyunca hiçbir şey yememe (oruç tutma) ve saatlerce koşu bandında kalma davranışı sergiler.

Derin Analiz

Bulimiya Nervosa, kişinin kontrolünü kaybettiği anlarda anormal derecede büyük miktarlarda gıda tüketmesi (binge eating) ve ardından kilo alımını engellemek için kendi kendini kusturma, laksatif, diüretik veya aşırı egzersiz gibi telafi edici (arınma) yöntemlere başvurmasıyla karakterize psikiyatrik bir tablodur. DSM-5 kriterlerine göre bu döngünün en az üç ay boyunca haftada ortalama en az bir kez gerçekleşmesi gerekir. Nörobiyolojik düzeyde, serotonerjik sistemin disfonksiyonu, dürtü kontrol mekanizmalarındaki bozulmalar ve hipotalamik regülasyon kusurları etiyolojide kritik rol oynar. Bireyin bilişsel şemaları, beden algısı bozukluğu ve mükemmeliyetçi kişilik özellikleri etrafında yapılaşmıştır.

Etimoloji

Antik Yunanca 'bous' (öküz, inek) + 'limos' (açlık) kelimelerinin birleşiminden oluşan 'boulimia' (öküz açlığı / aşırı açlık) terimi ile Latince 'nervosus' (sinirli, gergin) sıfatının birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu (Binge-Eating Disorder) ile sıklıkla karıştırılır; aralarındaki temel fark, Tıkınırcasına Yeme Bozukluğunda tıkınma ataklarından sonra kusma, laksatif kullanımı gibi telafi edici (arınma) davranışların bulunmamasıdır. Ayrıca Anoreksiya Nervosa'nın tıkınma/arınma tipi ile de karışabilir; burada temel ayıraç, Anoreksiya hastalarında belirgin bir düşük vücut ağırlığı (kaşeksi) söz konusuyken, Bulimiya Nervosa hastalarının genellikle normal ağırlıkta veya hafif kilolu olmalarıdır.