Kaşeksi
Cachexia
Tanım
Kronik hastalıklara ikincil olarak gelişen; standart beslenme desteğiyle tersine çevrilemeyen, şiddetli kas kütlesi kaybı, kasılsal zayıflık ve metabolik yıkımla karakterize sendrom.
Örnek Vaka / Uygulama
İleri evre küçük hücreli dışı akciğer kanseri tanısı alan 62 yaşında bir erkek hastanın, günlük kalori alımı diyetisyen eşliğinde artırılmasına rağmen hızla kas dokusu kaybetmesi, kilo alamaması, fiziksel bitkinlik yaşaması ve serum albümin düzeylerinin düşük seyretmesi kaşeksi tablosunu gösterir.
Derin Analiz
Kaşeksi, basit bir açlık veya diyetle alım eksikliğinden farklı olarak, altta yatan primer patolojinin (örn. malignite, konjestif kalp yetmezliği, kronik obstrüktif akciğer hastalığı) tetiklediği sistemik bir inflamatuar yanıtla şekillenir. Proinflamatuar sitokinlerin (TNV-alfa, IL-6 gibi) kronik salınımı, protein sentezini baskılarken aynı zamanda proteolizi (kas yıkımını) hızlandırır. Bu durum, hastanın anabolik direncini artırarak dışarıdan sağlanan kalorik desteğin kas kütlesine dönüşmesini engeller ve nöroendokrin regülasyonu bozar.
Etimoloji
Antik Yunanca 'kakheksia' kelimesinden türetilmiştir; 'kakos' (kötü) ve 'hexis' (durum, alışkanlık, vücut yapısı) köklerinin birleşiminden oluşur, kelime anlamı olarak 'bedensel durumun bozulması' demektir.
Karıştırmayın
Basit açlık (starvation) ve sarkopeni ile sıklıkla karıştırılır. Basit açlıkta beslenme alımı durduğunda vücut yağ depolarını yakar ve kalori verilerek durum tersine çevrilebilir; sarkopeni ise yaşlanmaya bağlı ylerken ilerleyen kas kaybıdır ancak sistemik inflamasyon barındırmaz ve kaşeksiden farklı olarak beslenme müdahalelerine kısmen yanıt verir.