Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Alkol Rehabilitasyonu

Alcohol Rehabilitation

Tanım

Alkol bağımlılığı bulunan bireylerin tamamen perhize (abstinence) ulaşmasını veya kontrollü, sorunsuz bir içme düzeni kurmasını hedefleyen kapsamlı klinik müdahaleler bütünü.

Örnek Vaka / Uygulama

On yıldır günlük yüksek miktarda alkol tüketimi nedeniyle işlevselliği düşen 42 yaşında bir erkek hasta, yatarak detoksifikasyon programının ardından altı aylık kapsamlı bir alkol rehabilitasyon programına alınmıştır. Süreç boyunca hem nüksetme önleme gruplarına katılmış hem de dürtü kontrolünü sağlamak üzere bireysel bilişsel davranışçı terapi seansları alarak sürdürülebilir perhiz hedefine ulaşmıştır.

Derin Analiz

Alkol rehabilitasyonu, biyopsikososyal modeli temel alan çok disiplinli bir tedavi sürecidir. Nörobiyolojik düzeyde, kronik etanol maruziyetinin GABAerjik ve glutamaterjik sistemlerde yarattığı uzun süreli adaptasyonların (örneğin NMDA reseptör upregulation'ı ve GABA-A duyarsızlaşması) yol açtığı nörokimyasal dengesizliğin ve yoksunluk tablosunun yönetilmesini içerir. Klinik pratikte farmakolojik ajanlar (naltreksondan akamprosata) ile Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) veya motivasyonel mülakat gibi psikoterapötik stratejiler entegre edilir. Amaç, sadece akut detoksifikasyon değil, aynı zamanda nüksetme (relapse) tetikleyicilerini yönetebilecek nöro-bilişsel başa çıkma mekanizmalarının ve yürütücü işlev becerilerinin yeniden yapılandırılmasıdır.

Etimoloji

Latince 'alcohol' (damıtılmış madde) + Late Latin 'rehabilitare' (yeniden eski durumuna getirmek, habilitas [uygun, yeterli] kökünden türetilmiştir).

Karıştırmayın

Alkol detoksu (yalnızca akut yoksunluk sendromunun tıbbi olarak yönetildiği ilk aşamadır; rehabilitasyon ise uzun vadeli davranışsal değişimi kapsar).