Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Çekirdek Çatışmalı İlişki Teması

Core Conflictual Relationship Theme (CCRT)

Tanım

Danışanların kişilerarası ilişkilerinde tekrar eden merkezi kalıplarını; istekler, ötekinin tepkileri ve danışanın bu tepkilere verdiği duygusal veya davranışsal tepkiler ekseninde inceleyen klinik araştırma ve psikoterapi yöntemidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Seans sırasında bir danışanın yöneticisiyle yaşadığı çatışmayı aktardığı bir anlatı incelenir. Danışan 'Takdir edilmek ve onay görmek istiyorum' der (İstek/W). Yöneticisinin kendisini eleştireceğini ve yok sayacağını varsayar (Ötekinin Tepkisi/RO). Bunun sonucunda yoğun bir öfke patlaması yaşayıp işten ayrılma dürtüsü hissettiğini belirtir (Kendinin Tepkisi/RS). Terapist, bu üçgenin tüm benzer ilişkilerde (partner, ebeveyn) tekrarlandığını göstererek çalışmayı derinleştirir.

Derin Analiz

Lester Luborsky ve meslektaşları tarafından geliştirilen Çekirdek Çatışmalı İlişki Teması (CCRT), özellikle dinamik psikoterapilerde danışanın yaşam boyu sergilediği maladaptif ilişki örüntülerini ampirik olarak haritalandırmak için kullanılır. Metodoloji, anlatılan ilişki anılarının (relationship episodes) sistematik kodlanmasına dayanır. Analiz üç temel bileşeni ayrıştırır: 1) Danışanın ötekinden beklediği ya da arzuladığı temel istek, niyet veya ihtiyaç (Wishes - W), 2) Ötekinin bu isteğe verdiği ya da verilmesi beklenen gerçek/tahmini tepkisi (Responses of the Other - RO), ve 3) Danışanın bu tepki sonrasında yaşadığı öznel duygu, davranış veya semptomlar (Responses of the Self - RS). Bu üçlü yapı, bireyin bilinçdışı nesne ilişkileri dünyasının ve aktarım mekanizmalarının klinik odadaki operasyonel çerçevesini sunar.

Etimoloji

Latince 'cor' [kalp, merkez] + 'conflictus' [çarpışmak, çatışmak] ve 'relatio' [bağlantı, ilişki] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; Lester Luborsky tarafından psikanalitik formülasyonu merkezileştirmek amacıyla literatüre kazandırılmıştır.

Karıştırmayın

Aktarım (Transference) kavramıyla sıklıkla karıştırılır; aktarım daha geniş bir psikanalitik fenomenken, CCRT bu fenomeni ölçülebilir ve ampirik olarak kodlanabilir spesifik bileşenlere ayıran formülasyon aracıdır.