Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Amurah

Amurakh

Tanım

Sibirya'daki kadınlarda gözlenen, diğer insanların sözlerinin veya davranışlarının zorlantılı ve istemsiz bir şekilde taklit edilmesiyle karakterize kültüre özgü bir sendromdur.

Örnek Vaka / Uygulama

Sibirya'daki yerli bir toplulukta yaşayan orta yaşlı bir kadın, ani bir ses veya beklenmedik bir hareketle karşılaştığında irkilmekle kalmaz; anında karşısındaki kişinin son kelimelerini tekrarlamaya başlar ve onun yaptığı el hareketlerini eşzamanlı olarak taklit eder. Bu süreç istem dışı gerçekleşir ve kişi durum geçtikten sonra motor otomatizm anlarını kısmen hatırlayabilir.

Derin Analiz

Kültüre özgü sendromlar kategorisinde yer alan amurah, motor ve verbal otomatizmlerin ani bir tetikleyici ile ortaya çıktığı, dissosiyatif ve hiper-tepkisel bir durumu temsil eder. Latah ve myriachit ile klinik olarak benzer fenomenolojik özellikler gösterir. Başlangıçta şok edici veya korkutucu bir uyaranla tetiklenen bu durum, kortikal ketleme mekanizmalarının geçici olarak zayıflaması ve ekolali (ses taklitçiliği) ile ekopraksi (hareket taklitçiliği) devrelerinin kontrolsüz bir şekilde aktive olmasıyla seyreder. Nöropsikolojik düzeyde, ayna nöron sisteminin aşırı uyarılması ve prefrontal korteksin motor inhibisyon üzerindeki düzenleyici kontrolünün kısa süreli askıya alınmasıyla ilişkilendirilmektedir.

Etimoloji

Sibirya yerli dillerinden türetilmiş olup, bölgeye özgü trans benzeri durumları ve istemsiz taklit reaksiyonlarını ifade eden etnografik kökenli klinik bir terimdir.

Karıştırmayın

Latah (Güneydoğu Asya'da görülen ve benzer ekolali/ekopraksi içeren versiyonu; amurah coğrafi olarak Sibirya'ya özgüdür), Tourette Sendromu (nörogelişimsel bir bozukluk olup istemsiz tikler içerir, ancak kültürel tetikleyicilere ve trans hallerine bağlı epizodik bir yapı sergilemez).