Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Myriachit

Myriachit

Tanım

Sibirya popülasyonlarında görülen, bireyin karşılaştığı diğer kişilerin hareketlerini istemsiz ve ayrım gözetmeksizin taklit etmesiyle karakterize kültüre özgü bir sendromdur.

Örnek Vaka / Uygulama

Uzak bir Sibirya köyünde yaşayan bir birey, ormanda yürürken beklenmedik şekilde karşısına çıkan bir araştırmacının ani hareketiyle irkilir. Bu irkilme anının hemen ardından, araştırmacının ellerini kaldırma veya eğilme gibi fiziksel hareketlerini iradesi dışında birebir ve anında taklit etmeye başlar; bu durum nöbet benzeri bir otokontrol kaybı tablosu çizer.

Derin Analiz

Myriachit, kültüre özgü psikiyatrik bozukluklar (culture-bound syndromes) sınıflandırmasında yer alan, motor otokontrolün ani bir çevresel uyaranla devre dışı kalmasını inceleyen nadir bir fenomendir. Latah, imu ve 'Jumping Frenchmen of Maine' sendromu ile aynı spektrumda değerlendirilen bu durum, ekolali (başkasının sözlerini tekrarlama), ekopraksi (başkasının hareketlerini taklit etme) ve ani irkilme reaksiyonları (startle reflex) ile kendini gösterir. Nörobiyolojik düzeyde, retiküler formasyonun hipereksitabilitesi ve prefrontal korteksin motor inhibisyon üzerindeki anlık kontrol kaybı ile ilişkilendirilir. Sosyokültürel açıdan ise izole topluluklardaki sıkı sosyal yapılar ve telkine yatkınlık, semptomların tezahür biçimini doğrudan şekillendirir.

Etimoloji

Rusça 'myari' (gıdıklanmak, hassas olmak) kökünden türetilmiş olup, Sibirya yerli halklarının kültürel ve davranışsal bağlamdaki hassasiyet reaksiyonlarını tanımlamak için etnografik literatüre girmiştir.

Karıştırmayın

Ekopraksi (sadece motor taklit belirtisidir, kültüre özgü bir sendrom tablosu içermez) ve Tourette Sendromu (nörogelişimsel bir bozukluktur, istemsiz hareketler ve vokalleşmeler barındırır ancak ekolali/ekopraksi tetiklenmesi myriachitteki gibi kültürel bir tetikleyici dinamik taşımaz).