Kalıcı (kronik) Motor Veya Vokal Tik Bozukluğu
Chronic Motor Or Vocal Tic Disorder
Tanım
En az bir yıl süresince yalnızca motor veya yalnızca vokal tiklerin görüldüğü, başlangıcı 18 yaşından önce olan nörogelişimsel bir bozukluktur.
Örnek Vaka / Uygulama
10 yaşındaki bir erkek çocuk, yaklaşık 14 aydır tekrarlayan ve kontrol edemediği göz kırpma ve omuz silkme hareketleri sergilemektedir. Süreç boyunca herhangi bir ses veya vokal tik (örneğin hınç atma, ses çıkarma) gözlenmemiştir. Semptomlar zaman zaman hafiflese de, tiksiz geçen en uzun süre iki ayı geçmemiştir.
Derin Analiz
Bu bozukluk, bazal ganglionlar ile ilişkili frontostriatal devrelerdeki dopaminerjik regülasyon bozukluklarından kaynaklanır. Tourette sendromundan temel farkı, hem motor hem de vokal tiklerin aynı anda eşlik etmemesi, yalnızca tek bir modalitenin (ya motor ya da vokal) baskın olmasıdır. Semptomlar dalgalı bir seyir izler; ancak tiksiz geçen dönemin üç aydan uzun sürmemesi tanı kriterleri açısından zorunludur. DSM-5 ve DSM-5-TR sınıflandırmalarında 'Persistent (Chronic) Motor or Vocal Tic Disorder' olarak adlandırılmaktadır.
Etimoloji
Fransızca 'tic' (istemsiz kas spazmı veya seğirme) kelimesinden türetilmiş olup, Latince 'chronicus' [kronik/uzun süreli] ve 'motor' [hareket ettiren] kökleriyle birleşerek klinik literatüre kazandırılmıştır.
Karıştırmayın
Tourette Sendromu ile en sık karıştırılır; Tourette tanısı için hem motor hem de vokal tiklerin bir arada bulunması zorunludur. Geçici tik bozukluğundan ise sürenin 1 yıldan uzun olmasıyla ayrılır.