Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Küçümseme

Belittling

Tanım

Bir bireyin algılanan değerini, yetkinliğini veya statüsünü düşürmeyi amaçlayan her türlü davranışsal, sözel veya zihinsel eylem.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik ortamda, bir danışanın eşi tarafından ortak sosyal ortamlarda sürekli olarak 'Sen bu konulardan anlamazsın, bırak da ben anlatayım' şeklindeki ifadelerle ya da alaycı gülümsemelerle yetkinliğinin hedef alınması, tipik bir belittling (küçümseme) örüntüsüdür.

Derin Analiz

Küçümseme, kişilerarası dinamiklerde hiyerarşik üstünlük kurma ve özsaygıyı zedeleme işlevi gören agresif bir iletişim biçimidir. Klinik psikoloji bağlamında, kronik bir manipülasyon ve duygusal istismar taktiği olarak karşımıza çıkar. Hedef alınan kişinin özerkliğini ve özgüvenini aşındırarak mağdur üzerinde psikolojik kontrol sağlamayı hedefler. Bilişsel düzeyde, failin kendi yetersizlik kaygılarıyla baş etme mekanizması olarak da işlev görebilir; başkalarını aşağı çekmek, failin kendi kırılgan benlik saygısını geçici olarak dengelemesine hizmet eder.

Etimoloji

İngilizce 'be-' (fiil yapım eki, -e getirmek) + 'little' (küçük) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; etimolojik kökeni Eski İngilizce 'lītel' (az, küçük) kelimesine dayanmaktadır.

Karıştırmayın

Yapıcı eleştiri (constructive criticism) ile sıklıkla karıştırılır; yapıcı eleştiri davranışı veya performansı geliştirme odaklıyken, küçümseme doğrudan bireyin özdeğerini ve kişilik bütünlüğünü hedef alır.