Kanser Fobisi
Cancer Phobia
Tanım
Kişinin kansere yakalanma veya kanser olma ihtimaline karşı duyduğu kalıcı, irrasyonel ve işlevselliği bozucu düzeydeki yoğun korku durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
34 yaşında bir erkek danışan, derisinde fark ettiği küçük bir lekeyi melanom olarak yorumlayarak gün boyunca internette malignite araştırmaları yapmakta, hastanelere gitmekten ve tahlil sonuçlarını almaktan aşırı korktuğu için kaçınma davranışı sergilemektedir. Doktorların fiziksel olarak sağlıklı olduğunu belirtmesine rağmen bu güvence arayışları kaygısını azaltmamakta, işlevselliğini ve günlük yaşam kalitesini ciddi ölçüde düşürmektedir.
Derin Analiz
Kanser fobisi (karsinofobi), somatik uyaranların yanlış yorumlanması ve ölüm kaygısının spesifik bir nesne ya da hastalığa yöneltilmesiyle karakterize bir anksiyete bozukluğudur. Genellikle Obsesif-Kompülsif Bozukluk (OKB) veya Yaygın Anksiyete Bozukluğu (YAB) tablosunun bir belirtisi olarak ortaya çıkabileceği gibi, DSM-5 sınıflamasında Özgül Fobi (diğer tipler) kategorisinde de değerlendirilebilir. Bilişsel model açısından, bu duruma sahip bireyler en ufak bir bedensel belirtiyi (örn. hafif bir baş ağrısı veya kas seğirmesi) ölümcül bir patolojinin kesin kanıtı olarak ele alan felaketleştirme (catastrophizing) bilişsel çarpıtmasını sergilerler. Hipokondriyazisten (Hastalık Anksiyetesi Bozukluğu) temel farkı, hipokondriyaziste kişinin halihazırda hasta olduğuna dair inancın baskın olması; kanser fobisinde ise henüz gelişmemiş olan hastalığa karşı duyulan kronik ve dehşet dolu kaçınma davranışının ön planda bulunmasıdır.
Etimoloji
Latince 'cancer' (yengeç, habis ur) + Yunanca 'phobos' (korku, dehşet, kaçış) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Hastalık Anksiyetesi Bozukluğu (Hypochondriasis/Hypochondriasis-related disorders): Hipokondriyaziste birey halihazırda bedeninde somut bir hastalık taşıdığına inanır; kanser fobisinde ise temel odak henüz ortaya çıkmamış olan kansere yakalanma korkusu ve bu hastalıktan kaçınma isteğidir.