Kompülsif Bozukluk
Compulsive Disorder
Tanım
Bireyin kendi isteklerine, değerlerine veya daha iyi muhakemesine aykırı olmasına rağmen gerçekleştirmek zorunda hissettiği yineleyici eylemlerle karakterize bozukluklar sınıfı.
Örnek Vaka / Uygulama
Kişinin zihinsel olarak zararlı olduğunu bildiği ve onaylamadığı halde, yoğun bir içsel gerginliği dindirmek için ellerini gün içinde defalarca yıkaması ya da dürtüsel olarak kontrol edemediği aşırı harcama (patolojik kumar veya alışveriş) döngülerine girmesi.
Derin Analiz
Kompülsif bozukluklar yelpazesi, bireyin haz alma, doyum sağlama veya anksiyete ile sıkıntıyı azaltma dürtüsüyle sergilediği istemsiz görünen davranış kalıplarını kapsar. Nörobiyolojik düzeyde, bu durum çoğunlukla frontostriatal devrelerdeki işlev bozuklukları ve dopaminerjik/serotonerjik neurotransmisyon dengesizlikleriyle ilişkilendirilir. Birey eylemi gerçekleştirirken anlık bir rahatlama veya haz yaşasa da, uzun vadede bu döngü ego-distonik bir nitelik taşıyabilir; yani kişinin benliğine yabancı, zorlayıcı ve ego ile çelişen bir karakter arz eder. Klinik değerlendirmede, davranışın işlevselliği ne ölçüde bozduğu ve kişinin o davranış üzerindeki kontrol kaybının derecesi kritik tanısal belirleyicilerdir.
Etimoloji
Latince 'compulsus' (compellere fiilinin geçmiş orta ortacı; 'zorlamak', 'baskı yapmak') sözcüğünden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Obsesyon (Zihne gelen istemsiz düşünce) ile kompülsiyon (Bu düşünceyi nötralize etmek için yapılan eylem) sıkça karıştırılır; ayrıca dürtü kontrol bozukluklarından (anlık haz odaklı) farklı olarak kompülsiyonlar genellikle anksiyeteyi azaltma işlevi de görebilir.