Kompülsiyon
Compulsion
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Ocağın kapalı olup olmadığını günde kırk kez kontrol eden, kapı kilitlenmediği korkusuyla evden ayrılamayan bir bireyin, her seferinde tam olarak yedi kez kapı tokmağını yoklaması ve bu zihinsel ritüeli yapmadığı takdirde ailesinin başına kötü bir olay geleceğine dair inancıyla baş edememesi.
Derin Analiz
Kompülsiyonlar, işlevsel olarak negatif pekiştirme mekanizmasıyla işler. Birey, kompülsif eylemi (örneğin defalarca el yıkama veya zihinden sayma) gerçekleştirdiğinde obsesif düşüncenin tetiklediği anksiyete geçici olarak düşer; bu ani rahatlama, davranışın gelecekte tekrarlanma olasılığını (operant koşullanma yoluyla) güçlendirir ve bir kısır döngü yaratır. Nörobiyolojik düzeyde, bu döngü sıklıkla kortiko-striato-talamo-kortikal (CSTC) devrelerdeki işlev bozuklukları ve frontostriatal sistemdeki düzensizliklerle ilişkilendirilir. Eylemler mantık dışı, aşırı ve nötralize edilmeye çalışılan durumla orantısızdır; haz vermez, yalnızca dayanılmaz gerilimi geçici olarak dindirir.
Etimoloji
Latince 'compellere' (zorlamak, mecbur etmek; 'com-' [birlikte/yoğun] + 'pellere' [itmek]) fiilinden türetilmiştir. Modern psikopatoloji literatürüne irade dışı sürüklenme anlamıyla girmiştir.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Obsesif-kompülsif Bozukluk
Obsesif-kompülsif Bozukluk
Obsessive-compulsive Disorder (OCD)
Bireyin işlevselliğini ciddi ölçüde kısıtlayan, tekrarlayıcı ve istemsiz düşünceler (obsesyonlar) ile bu düşüncelerin yarattığı kaygıyı hafifletmek amacıyla yapılan ritüellerden (kompülsiyonlardan) oluşan kronik bir ruhsal bozukluktur.
İncele
Negatif Pekiştirme
Negatif Pekiştirme
Negative Reinforcement
İstenmeyen veya itici bir uyarıcının ortamdan uzaklaştırılması, önlenmesi ya da ertelenmesi yoluyla bir davranışın tekrarlanma olasılığının artırılması sürecidir.
İncele