Alternatif Davranışın Diferansiyel Pekiştirilmesi (DRA)
Differential Reinforcement Of Alternative Behavior (DRA)
Tanım
Hedeflenen uyumsuz ya da problemli davranışı ortadan kaldırmak amacıyla, bu davranışın yerine konabilecek işlevsel ve alternatif bir davranışı sistematik olarak pekiştirirken, hedeflenen davranışı sönmeye bırakma prosedürü.
Örnek Vaka / Uygulama
Sınıf içinde sürekli bağırarak öğretmenin dikkatini çekmeye çalışan sekiz yaşındaki bir öğrenci vakasında; öğretmen çocuğun bağırması davranışını tamamen görmezden gelirken (sönme), soru sormak için parmak kaldırdığı her anı anında övgü ve benzeri bir pekiştireçle ödüllendirir. Bu sayede çocuk, aynı amaca (dikkat çekme) ulaşmak için bağırmak yerine parmak kaldırma alternatif davranışını kalıcı olarak edinir.
Derin Analiz
Uygulamalı Davranış Analizi (ABA) ve davranışçı klinik psikolojide temel bir müdahale stratejisidir. Temel mantığı, istenmeyen davranışın arkasındaki işlevsel ihtiyacın (örneğin dikkat çekmek veya kaçınmak), sosyal açıdan kabul edilebilir alternatif bir edim yoluyla karşılanmasını sağlamaktır. Nörobiyolojik düzeyde, striatal dopaminerjik devrelerin ödül beklentisi ve pekiştirme tarifeleri aracılığıyla sinaptik plastisiteyi yeniden şekillendirmesine dayanır. Hedef davranış sönme (extinction) süreciyle pekiştireçten mahrum bırakılırken, alternatif davranış eş zamanlı olarak güçlendirilir; böylece sinirsel ağlar adaptif olmayan yanıt yerine adaptif yanıtı tercih edecek şekilde kodlama yapar.
Etimoloji
Latince 'differentia' (fark) ve 're-infortium' (güçlendirme) sözcüklerinin bileşiminden türetilmiştir; davranış değiştirme ve edimsel koşullama literatüründe ayrıştırıcı güçlendirme mekanizmasını ifade eder.
Karıştırmayın
Diğer diferansiyel pekiştirme türleri olan DRL (düşük oranlı davranışların pekiştirilmesi) ve DRO (diğer davranışların pekiştirilmesi) ile sıklıkla karıştırılır. DRO, herhangi bir olumsuz davranışın yapılmadığı sürenin ödüllendirilmesini içerirken; DRA, spesifik ve önceden belirlenmiş, hedef davranışın yerini alabilecek alternatif bir eylemin bizzat pekiştirilmesini hedefler.
Keşfetmeye Devam Edin
Uygulamalı Davranış Analizi
Uygulamalı Davranış Analizi
Applied Behavior Analysis (ABA)
B. F. Skinner'ın edimsel koşullama ilkelerinin, pratik ve toplumsal açıdan anlamlı insan davranışlarını değiştirmek amacıyla kontrollü ortamlara uyarlanması.
İncele
Sönme
Sönme
Extinction
Klasik veya edimsel koşullanmayla kazanılmış bir davranışın veya tepkinin, pekiştirecin veya koşulsuz uyarıcının sürekli olarak geri çekilmesi sonucunda zamanla zayıflaması ve ortadan kalkması süreci.
İncele
Edimsel Koşullama
Edimsel Koşullama
Operant Conditioning
Bir davranışın ardından gelen sonuçların (ödül veya ceza), o davranışın ileride tekrarlanma olasılığını artırması veya azaltması sürecidir.
İncele