Kronik Travma Sonrası Stres Bozukluğu
Chronic Posttraumatic Stress Disorder
Tanım
Travmatik bir olay sonrasında ortaya çıkan stres bozukluğu semptomlarının üç aydan uzun süre boyunca kalıcı olması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Şiddetli bir trafik kazası geçiren ve üzerinden dört ay geçmiş olmasına rağmen hâlâ aynı kavşaktan geçemeyen, gece ani seslerle irkilerek uyanan ve kaza anını zihninde sürekli yeniden yaşayan bir bireyin durumu kronik TSSB tablosunu örneklendirir.
Derin Analiz
Kronik travma sonrası stres bozukluğu (Kronik TSSB), akut evreyi geride bırakarak amigdala hiperaktivitesi, hipokampal hacim kaybı ve medial prefrontal korteksin top-down (üstten alta) regülasyon kapasitesinin zayıflamasıyla karakterize kalıcı bir nörobiyolojik durumdur. Stres ekseninin (HPA aksı) kronik dysregulation (işlev bozukluğu) sergilemesi, bireyin geçmişteki tehdidi sürekli olarak bugünde deneyimlemesine yol açar. DSM-5 kriterlerine göre, dissosiyatif belirtiler veya kaçınma davranışları üç ayı aşkın süredir işlevselliği bozacak düzeyde devam ediyorsa bu tanı alt kategorisi değerlendirilir.
Etimoloji
Yunanca 'chronos' (zaman) kökünden türetilen 'kronik' (uzun süreli) sıfatı ile Latince 'post' (sonra) + 'trauma' (yara/delinme) kelimelerinin birleşiminden oluşan klinik bir tanımdır.
Karıştırmayın
Akut Stres Bozukluğu ile karıştırılır; akut form üç günden dört aya kadar olan süreyi kapsarken, kronik formda semptomlar üç aydan uzun sürer ve kalıcılaşma eğilimi gösterir.
Keşfetmeye Devam Edin
Akut Stres Bozukluğu
Acute Stress Disorder (ASD)
Travmatik bir olay sonrasında ani olarak ortaya çıkan, istemsiz anı kalıntıları, aşırı uyarılmışlık ve dissosiyatif belirtilerle karakterize olan ancak dört haftadan uzun sürmeyen ruhsal bozukluk.
Dissosiyasyon
Dissociation
Bireyin bilinç, hafıza, kimlik veya çevre algısının olağan entegrasyonundan koparak bağımsızlaşmasıyla karakterize olan bir savunma mekanizması ve bilişsel süreç.