İnkâr Evresi
Denial Stage
Tanım
Elisabeth Kübler-Ross'un yas modellerinin ilki olan bu evre, kişinin ölüm, büyük bir kayıp ya da travma gerçeğini bilinçli veya bilinçsiz olarak kabul edememesi ya da reddetmesi durumudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Kanser teşhisi konulan 45 yaşındaki bir hastanın, doktorun sunduğu net laboratuvar sonuçlarına ve patoloji raporlarına rağmen 'Bu testlerde kesinlikle bir karışıklık var, ben son derece sağlıklıyım' diyerek tedaviyi reddetmesi ve günlük yaşamına sanki hiçbir şey olmamış gibi devam etmesi.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve psikodinamik teoride inkâr, egoyu ani ve ezici duygusal acılardan koruyan birincil bir savunma mekanizması olarak işlev görür. Travmatik bir gerçeğin zihinsel olarak bütünleştirilemeyecek kadar yoğun olduğu durumlarda ruhsal sistem, homeostazisini korumak adına bu bilgiyi geçici olarak bloke eder. Kübler-Ross modelinde bu evre patolojik bir durumdan ziyade, yas sürecinin sindirilmesi için gerekli olan psikolojik bir tampon bölgedir. Birey, kaybın gerçekliğini askıya alarak acının dozunu kademeli olarak deneyimleme fırsatı bulur. Ancak bu durum kronikleştiğinde, bireyin gerçeklikle bağının kopmasına ve adaptif başa çıkma stratejilerinin gelişiminin engellenmesine yol açabilir.
Etimoloji
Latince 'denegare' (reddetmek, geri çevirmek) fiilinden türetilen 'denial' kelimesi ile Eski İngilizce 'stæger' (basamak, derece) kökünden gelen 'stage' kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Rasyonelleştirme (aklına uydurma) ile karıştırılır; rasyonelleştirmede gerçek kabul edilir ancak mantıksal bahanelerle yumuşatılır, inkâr evresinde ise gerçeğin kendisi tamamen reddedilir.