Aversiyon Terapisi
Aversion Therapy
Tanım
İstenmeyen bir davranışın, bu davranışla eşzamanlı olarak sunulan rahatsız edici ve hoş olmayan bir uyarıcıyla eşleştirilmesi yoluyla ortadan kaldırılmasını hedefleyen davranışsal bir tedavi yöntemidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik alkol bağımlılığı tanısı konulan bir danışana, alkol tüketimiyle aynı anda bulantı yaratan disülfiram benzeri farmakolojik bir ajan verilir. Birkaç eşleşme seansından sonra danışan, alkolün tadını veya kokusunu bile bulantı ve öğürme refleksiyle ilişkilendirmeye başlar; bu da alkole karşı bir kaçınma davranışı geliştirilmesini sağlar.
Derin Analiz
Aversiyon terapisi, köklerini klasik koşullama (Pavlovsal öğrenme) prensiplerinden alır. Klasik modelde, hedeflenen maladaptif davranış (örneğin alkol tüketimi veya tırnak yeme) nötr veya ödüllendirici bir uyarıcı olmaktan çıkarılarak, bulantı verici kimyasallar veya elektroşok gibi istemsiz fizyolojik ve psikolojik tepkiler uyandıran uyarıcılarla eşleştirilir. Zamanla, davranışın kendisi ikincil bir şartlanma yoluyla bireyde caydırıcı bir kaçınma tepkisi tetikler. Nörobiyolojik düzeyde, bu süreç amigdala ve insüla gibi limbik devrelerin tehdit veya hoş olmayan interoseptif sinyallerle yeniden programlanmasını içerir. Çağdaş klinik uygulamalarda etik tartışmalar ve daha etkili bilişsel-davranışçı alternatiflerin (KDT) gelişmesi nedeniyle kullanımı sınırlı ve oldukça spesifik vakalarla sınırlandırılmıştır.
Etimoloji
Latince 'aversio' (uzaklaşma, kaçınma) kelimesinden türetilmiştir; 'avertere' (ötelenmek, çevirmek) fiiline dayanır.
Karıştırmayın
Sistematik duyarsızlaştırma ile sıklıkla karıştırılır; sistematik duyarsızlaştırma korku veya kaygıyı azaltmak için gevşeme ile maruz bırakmayı kullanırken, aversiyon terapisi tam tersi bir yaklaşımla istenmeyen davranışı söndürmek için cezalandırıcı veya rahatsız edici uyarıcı kullanır.