Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Disülfiram

Disulfiram

Tanım

Alkol kullanım bozukluğunun tedavisinde aversif (nefret ettirici) ajan olarak kullanılan, etanole karşı akut fizyolojik duyarlılık oluşturan bir ilaç.

Örnek Vaka / Uygulama

On yıldır alkol kullanım bozukluğu yaşayan ve nüks riski yüksek olan bir danışana, psikiyatrist gözetiminde onam alınarak disülfiram tedavisi reçete edilir. Danışan, ilacın varlığında alkol aldığında yaşayacağı şiddetli fiziksel reaksiyonların (aversif uyarıcı) korkusuyla alkolden kaçınmayı öğrenirken, zamanlı seanslarda tetikleyicilerle başa çıkma stratejileri geliştirir.

Derin Analiz

Disülfiram, karaciğerde etanol metabolizmasından sorumlu olan asetaldehit dehidrojenaz (ALDH2) enzimini irreversible veya reversible olarak inhibe eder. Alkol alımını takiben toksik bir ara ürün olan asetaldehit, kanda hızla birikir. Bu birikim; bulantı, kusma, yüzde kızarma, taşikardi, baş ağrısı ve hipotansiyon gibi son derece rahatsız edici ve ölümcül olabilen otonomik reaksiyonları tetikler. Farmakolojik olarak tek başına alkol bağımlılığını tedavi etmez; koşullu kaçınma tepkisi oluşturmak amacıyla bilişsel davranışçı terapi ve kapsamlı psikososyal rehabilitasyon programlarıyla zamanlı olarak uygulanmalıdır.

Etimoloji

Latince 'di-' (iki, çift) + İngilizce 'sulfur' (kükürt) kelimelerinin türetilmesiyle oluşturulmuş kimyasal farmasötik adlandırma.

Karıştırmayın

Naltrekson (alkolün ödül mekanizmasını ve öforik etkisini bloke eden opioid reseptör antagonistidir; disülfiram ise direkt metabolik toksisite yaratarak aversif koşullanma sağlar).