Dehidrojenaz
Dehydrogenase
Tanım
Biyolojik reaksiyonlarda bir substrattan hidrojen atomlarının uzaklaştırılmasını katalize eden bir oksidoredüktaz enzimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Hücresel solunum sırasında glikozun parçalanmasıyla açığa çıkan enerjinin, NAD+ koenzimini NADH'a indirgeyen dehidrojenaz enzimleri vasıtasıyla mitokondriyal elektron taşıma sistemine aktarılması.
Derin Analiz
Dehidrojenazlar, oksidoredüktazlar sınıfına ait olup, hücre içi redox (indirgenme-yükseltgenme) dengesinin ve enerji metabolizmasının (örneğin Krebs döngüsü ve glikoliz) merkezinde yer alır. Substrat molekülünden elektron ve protonları (hidrojen atomlarını) kopararak NAD+, NADP+, FAD veya FMN gibi koenzimlere aktarırlar. Katalitik etkileri reversibl (çift yönlü) olup, reaksiyonun yönü hücresel gereksinimlere, substrat ve ürün konsantrasyonlarına bağlı olarak termodinamik dengeler çerçevesinde belirlenir. Örneğin, laktat dehidrojenaz (LDH) anaerobik koşullarda pirüvatı laktata dönüştürürken, alkol dehidrojenaz etanol metabolizmasında kritik rol oynar.
Etimoloji
Fransızca 'déshydrogénase' sözcüğünden türetilmiştir; İngilizce 'de-' (uzaklaştırma, eksiltme) + 'hydrogen' (hidrojen) + '-ase' (enzim belirteci son eki) köklerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Oksidaz (hidrojen akseptörü olarak doğrudan oksijen kullanır, hidrojen peroksit veya su oluşturur) ve kinaz (fosfat grubu transfer eder) enzimleri ile sıklıkla karıştırılır; dehidrojenazlar ise hidrojeni (elektron/proton çiftini) özel nükleotit koenzimlerine aktarır.