Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Asetaldehit

Acetaldehyde

Tanım

Etanol metabolizmasının toksik ve uçucu ara ürünü olup, alkol kızarıklık tepkisi ile akşamdan kalma semptomlarının başlıca fizyolojik tetikleyicisidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Sosyal içici bir bireyin, ALDH2 enzim aktivitesinin düşük genetik profili nedeniyle az miktarda alkol tüketiminden kısa süre sonra yüzde şiddetli kızarıklık, mide bulantısı ve baş ağrısı yaşaması asetaldehit toksisitesinin klasik bir örneğidir.

Derin Analiz

Asetaldehit, karaciğerde alkol dehidrojenaz enzimi aracılığıyla etanolün oksidasyonu sonucu üretilen ve son derece reaktif bir ara metabolittir. İkinci aşamada asetaldehit dehidrojenaz (ALDH) enzimi ile asete dönüştürülerek detoksifiye edilir. Ancak genetik varyasyonlar (özellikle ALDH2 enzim eksikliği), bu metabolik yolu yavaşlatarak dokularda toksik asetaldehit birikimine yol açar; bu durum yüzde kızarma, taşikardi, bulantı ve baş ağrısı gibi klinik tablolara neden olur. Aynı zamanda tütün dumanında da yüksek oranlarda bulunur ve nikotin bağımlılığının pekişmesinde nörobiyolojik bir rol oynar.

Etimoloji

Latince 'acetum' (sirke) ve 'alkol' kelimelerinin kök birleşiminden türetilen, aldehit sınıfı organik bileşikleri tanımlayan kimyasal adlandırma kökenine dayanır.

Karıştırmayın

Etanol (doğrudan tüketilen alkol) ve Asetat (asetaldehitin zararsız son yıkım ürünü). Temel fark, asetaldehitin son derece reaktif ve toksik bir ara bileşik olmasıdır.