Kaçıngan Kişilik
Avoidant Personality
Tanım
Bireylerin psikolojik yakınlık kurmaktan rahatsızlık duyması ve bunun sonucunda yakın ilişkiler geliştirmekten kaçınmasıyla belirginleşen kişilik özelliği.
Örnek Vaka / Uygulama
Otuzlu yaşlarında bir yazılım mühendisi olan danışan, iş yerindeki terfi mülakatından, beceriksiz bulunup dışlanacağı korkusuyla son anda vazgeçer. Romantik ilişkilerde ise karşısındaki kişi duygusal yakınlık talep ettiği anda, 'zaten yürümeyeceği' gerekçesiyle ilişkiyi tek taraflı sonlandırır ve uzun süreli sosyal izolasyonu tercih eder.
Derin Analiz
Kaçıngan kişilik yapısı, bireyin sosyal ortamlarda yetersizlik hissi, eleştirilme veya reddedilme korkusuyla karakterize edilen bilişsel bir şemaya dayanır. Bilişsel ve klinik açıdan bu eğilim, kişinin duygusal vulnerabilitesini (kırılganlığını) korumak amacıyla geliştirdiği adaptif olmayan bir savunma mekanizması olarak işlev görür. Nörobiyolojik düzeyde, sosyal tehdit algısını yöneten amigdala ve ön singulat korteks arasındaki devrelerdeki hiperaktivite, sosyal uyarıcılara karşı yoğun bir kaçınma tepkisini tetikler. Bu durum yalnızca kişilerarası dinamikleri zedelemekle kalmaz, aynı zamanda bireyin otonomisini ve yaşam doyumunu da kısıtlar.
Etimoloji
Latince 'evitare' (kaçınmak, sakınmak) fiilinden türetilmiş 'avoid' kökü ile kişiliğin kalıcı örüntülerini ifade eden 'personality' kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Şizoid Kişilik Bozukluğu ile sıklıkla karıştırılır; ancak şizoid bireyler yakın ilişki kurma arzusuna sahip değilken ve bu durumdan rahatsızlık duymazken, kaçıngan kişilik yapısına sahip bireyler derin bir yakınlık arzusu duyar fakat reddedilme korkusu yüzünden bu arzuyu bastırır.
Keşfetmeye Devam Edin
Edimsel Koşullama Terapisi
Edimsel Koşullama Terapisi
Operant Conditioning Therapy
Davranışları şekillendirmek ve değiştirmek amacıyla öncüllerin, davranışların ve sonuçların sistematik manipülasyonuna dayanan kanıta dayalı bir psikoterapi yaklaşımıdır.
İncele
Distimik Bozukluk
Distimik Bozukluk
Dysthymic Disorder
Major depresif bozukluğa kıyasla daha hafif şiddette seyreden ancak en az iki yıl süren kronik bir duygudurum bozukluğudur.
İncele
Savunma Yorumu
Savunma Yorumu
Defense İnterpretation
Psikanalizde, hastanın kaygıdan korunmak için başvurduğu psikolojik savunma mekanizmalarını fark etmesini ve bu savunmaların ardındaki intrapsişik çatışmayı açığa çıkarmayı hedefleyen klinik müdahaledir.
İncele
Vejetatif Durum
Vejetatif Durum
Vegetative State
Bireyin uyanık görünmesine karşın öz farkındalıktan, çevresel farkındalıktan ve tüm üst düzey bilişsel işlevlerden yoksun olduğu bir bilinç bozukluğu durumu.
İncele