Şizoid
Schizoid
Tanım
Şizofreninin daha hafif, içgörü gerektirmeyen ve duygulanım yoksunluğu, sosyal pasiflikle kendini gösteren özelliklerini tanımlayan sıfat.
Örnek Vaka / Uygulama
32 yaşındaki bir yazılım geliştirici olan M.B., iş yerindeki projeleri başarıyla yürütmesine rağmen mesai saatleri dışında hiçbir sosyal etkileşime girmez. İş arkadaşlarıyla öğle yemeği yemez, kutlamalara katılmaz ve romantik ilişki kurma yönünde en ufak bir istek ya da arayışta bulunmaz. Boş zamanlarını tamamen tek başına yapabileceği aktivitelerle geçirir. Yakın arkadaşı olmadığını, bu durumdan hiçbir rahatsızlık duymadığını, ne öfke ne de derin bir neşe hissettiğini belirtir. Klinik değerlendirmede, duygusal tepkilerinin son derece kısıtlı olduğu ve sosyal izolasyonun onun için bilinçli bir tercih değil, temel bir kişilik örüntüsü olduğu saptanmıştır.
Derin Analiz
Şizoid terimi, klinik psikoloji ve psikopatoloji literatüründe temelde iki farklı bağlamda değerlendirilir: bir kişilik özellikler kümesi olarak ve bir kişilik bozukluğu olarak (Şizoid Kişilik Bozukluğu). Nörobiyolojik ve psikodinamik açıdan, bu yapıya sahip bireyler genellikle kişilerarası ilişkilerden doyum alamama, sosyal bağ kurmada isteksizlik ve duygusal ifadenin belirgin şekilde kısıtlanması (düzleşmiş duygulanım) ile karakterizedirler. Bilişsel ve davranışsal düzeyde, bu durum dış uyaranlara karşı duyarsızlık veya içsel zenginliğin dış dünyaya aktarılamamasıyla seyreder. DSM-5 kapsamında Küme A kişilik bozuklukları arasında yer alan bu yapı, paranoid ve şizotipal kişilik özellikleriyle bazı genetik ve fenotipik örtüşmeler sergilese de, gerçeği değerlendirme yetisinin (psikotik kopuşların olmaması bakımından) korunmasıyla onlardan ayrışır.
Etimoloji
Modern Yunanca 'schizein' [yarılmak, bölünmek] ve '-oeides' [benzer, -ımsı] eklerinin birleşiminden türetilmiştir; ruhsal olarak dış dünyadan kopma ve bölünme halini ifade eder.
Karıştırmayın
Şizoid kavramı, sıklıkla 'şizotipal' kişilik ve 'şizofreni' ile karıştırılır. Şizotipal kişilik bozukluğu tuhaf inançlar, büyüsel düşünceler ve algısal bozulmalar içerirken; şizoid bireylerde bu tür bilişsel sapmalar veya garip davranışlar görülmez, temel sorun duygusal soğukluk ve sosyal geri çekilmedir. Şizofreniden temel farkı ise varsanı (halüsinasyon) ve sanrı (delüzyon) gibi psikotik epizodların bulunmayışıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Şizoid Kişilik Bozukluğu
Şizoid Kişilik Bozukluğu
Schizoid Personality Disorder
Sosyal ilişkilerden sürekli kaçınma, duygusal dışavurumda kısıtlılık ve yakın ilişki kurma arzusunun yokluğuyla karakterize kronik kişilik bozukluğu.
İncele
Aleksitimi
Aleksitimi
Alexithymia
Kişinin kendi duygularını tanıma, tanımlama, ifade etme ve ayırt etme becerisinde yaşadığı yapısal veya durumsal yetersizlik.
İncele