Şizotipal Kişilik Bozukluğu
Schizotypal Personality Disorder
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik ortamda değerlendirilen 28 yaşındaki bir birey, iş arkadaşlarının kendisi hakkında arkasından gizli mesajlar ürettiğine inanmakta, sokaktaki tabelaların kendisine özel kozmik işaretler verdiğini düşünmektedir. Konuşma temposu dağınık ve soyuttur ancak hezeyanlı bir kopuş yoktur; topluluk içinde aşırı mesafeli ve gariptir, bu nedenle kimseyle yakınlık kuramaz.
Derin Analiz
DSM-5-TR kriterlerine göre B Kümesi kişilik bozuklukları arasında yer alan şizotipal kişilik bozukluğu, erken yetişkinlik döneminde başlayan yaygın bir örüntüdür. Nörogelişimsel ve genetik temelleri, şizofreni spektrumu ile yüksek düzeyde örtüşme gösterir. Prefrontal korteks işlev bozuklukları, dopaminerjik düzensizlikler ve temporal lob anomalileri, hastanın gerçeği değerlendirme yetisindeki hafif ama sürekli sapmaları (örn. referans fikirleri, gaipten sesler duyma hissi yaratmayan bedensel yanılsamalar) tetikler. Birey, şizofrenideki gibi tam kopukluk yaşamaz ancak sosyal ilişkilerde sürekli bir tedirginlik ve yakın arkadaş kuramama durumu hakimdir.
Etimoloji
Yunanca 'schizein' [bölmek, yarmak] + 'typos' [tip, model] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Şizofreni spektrumuna yakın ancak tam o formda olmayan yapısal tipleri tanımlamak üzere psikiyatri literatürüne girmiştir.
Karıştırmayın
Şizofreni (gerçeklik kaybı ve hezeyanlar çok daha şiddetlidir) ve Şizoid Kişilik Bozukluğu (şizoid bireyler sosyal izolasyon yaşar ancak şizotipallerdeki gibi tuhaf inançlar, büyüsel düşünceler veya algısal çarpıtmalar görülmez).
Keşfetmeye Devam Edin
Sosyal İzolasyon
Sosyal İzolasyon
Social İsolation / Social Withdrawal
🔹 1. (social isolation): Bir bireyin diğer insanlarla olan temasının gönüllü veya gönülsüz olarak tamamen ya da yakın bir düzeyde yoksun olması durumu. 🔹 2. (social withdrawal): Bireyin kişilerarası ilişkilerden aktif olarak uzaklaşması, genellikle kayıtsızlık, duygusal kopukluk ve mesafeli bir tutumla karakterize edilen davranışsal yönelimdir.
İncele