Alkol Türevi
Alcohol Derivative
Tanım
Terapötik amaçlarla alkolün sedatif ve hipnotik etkilerinden yararlanan, merkezi sinir sistemi üzerinde baskılayıcı etki gösteren farmakolojik bileşikler.
Örnek Vaka / Uygulama
1950'li yıllarda kronik insomnia şikayetiyle kliniğe başvuran bir hastaya uyku indükleyici olarak ethinamate reçete edilmesi, ancak ilacın yüksek kötüye kullanım potansiyeli ve tolerans gelişimi nedeniyle hastanın kısa sürede bağımlılık geliştirmesi.
Derin Analiz
Alkol türevleri, farmakoloji ve psikofarmakoloji tarihinde merkezi sinir sistemi (MSS) depresanları sınıfında yer alan bileşiklerdir. 1890'lı yıllarda metil alkol türevlerinin sedatif özellikleri keşfedilmiş, 1950'li yıllarda ise daha yüksek hipnotik aktiviteye sahip ethchlorvynol ve ethinamate gibi yeni jenerasyon bileşikler klinik kullanıma girmiştir. Bu ajanlar GABAerjik sistem üzerinde modülatör etki göstererek uyku induksiyonu ve sedasyon sağlar. Ancak yüksek toksisite profilleri, dar terapötik pencere ve barbitüratlarla eşdeğer düzeyde kötüye kullanım potansiyeli taşımaları nedeniyle günümüz modern klinik psikofarmakolojisinde pratik değerlerini büyük ölçüde yitirmişlerdir.
Etimoloji
Arapça 'al-kuḥl' [inceltilmiş toz/antimon] sözcüğünden türetilen 'alcohol' kökü ile Latince 'derivare' [akıttırmak, türetmek] fiilinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Barbitüratlar ve Benzodiazepinler; her ne kadar benzer sedatif-hipnotik sonuçlar doğursalar da kimyasal yapıları ve reseptör bağlanma profilleri alkol türevlerinden farklıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Merkezi Sinir Sistemi Depresanı
CNS Depressant
Düşük dozlarda beynin inhibitör merkezlerini baskılayan, yüksek dozlarda ise vital bulguları yavaşlatarak komaya ve ölüme yol açabilen psikoaktif maddeler grubu.
Barbitürat
Barbiturate
Merkezi sinir sistemini baskılayarak anksiyolitik, sedatif ve hipnotik etkiler yaratan, barbitürik asit türevi ilaç sınıfıdır.