Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Otoriter Kişilik

Authoritarian Personality

Tanım

Geleneksel değerlere katı bağlılık, otorite figürlerine aşırı derecede boyun eğme ve alt statüde görülenlere karşı düşmanlık ile karakterize edilen bir kişilik örüntüsüdür.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir kurumda orta düzey yönetici olan bir bireyin, üst yönetimden gelen her talimatı içeriğini sorgulamaksızın mutlak doğru kabul etmesi, alt kademedeki çalışanların en ufak hatalarında aşırı cezalandırıcı tutumlar sergilemesi ve kurumsal normların esnetilmesine karşı şiddetli bir direnç göstermesi bu yapının tipik bir yansımasıdır.

Derin Analiz

Frankfurt Okulu'nun önemli figürlerinden Theodor W. Adorno ve meslektaşları tarafından 1950'lerde Nazi Almanyası'nın psiko-sosyal dinamiklerini anlamak üzere kavramsallaştırılmıştır. Bu kişilik yapısı, belirsizliğe tahammülsüzlük, siyah-beyaz düşünme tarzı (bilişsel kapanma ihtiyacı), dış gruplara karşı önyargı ve gruba körü körüne sadakat ile kendini gösterir. Psikanalitik teoride kökleri katı ve cezalandırıcı ebeveyn tutumlarına dayandırılır; çocuklukta bastırılan otoriteye yönelik öfke, ilerleyen yaşlarda daha zayıf hedef gruplara yönlendirilen bir deplasman mekanizmasıyla dışavurulur.

Etimoloji

Latince 'auctoritas' (otorite, nüfuz, güç, artırma) kökünden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Narsisistik kişilik bozukluğu ile zaman zaman karıştırılsa da, otoriter kişilik bireysel bir büyüklenmeden ziyade toplumsal hiyerarşilere ve kurumsal otoriteye karşı duyulan kompulsif bir bağımlılık ve uyum gereksinimi ile ayrışır.