Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Boyun Eğme

Acquiescence

Tanım

Bireyin herhangi bir itiraz, protesto veya direnç göstermeksizin bir talep, durum ya da otoriteyi pasif olarak kabul etmesi durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Yüksek düzeyde boyun eğme eğilimine sahip bir araştırma katılımcısı, anket formundaki taban tabana zıt iki ifadeye de ('Otoriteye her koşulda saygı duyulmalıdır' ve 'Otorite her zaman sorgulanmalıdır') 'Kesinlikle Katılıyorum' yanıtını vererek bilişsel çelişkiyi göz ardı eder.

Derin Analiz

Sosyal psikoloji ve psikometri bağlamında boyun eğme, bireylerin sosyal baskı, grup uyumu veya otoriter telkinler karşısında kendi özerk tutumlarınıaskıya alarak dışarıdan gelen yönlendirmelere onay vermesi eğilimidir. Psikometrik testlerde ise 'boyun eğme eğilimi' (acquiescence bias), bireyin soru maddesinin içeriğine bakılmaksızın tüm maddelere 'evet' veya 'katılıyorum' yanıtını verme yönündeki sistematik metodolojik hatasını ifade eder. Nörobiyolojik düzeyde bu durum, prefrontal korteksin üst düzey muhakeme süreçlerinin amigdala kaynaklı tehdit kaçınma veya sosyal dışlanma kaygısı tarafından baskılanmasıyla ve varsayılan mod ağının (default mode network) pasif uyum mekanizmalarıyla ilişkilendirilir.

Etimoloji

Latince 'acquiescere' (rahatlamak, razı gelmek, kabul etmek) fiilinden türetilmiştir; 'ad-' (yönelme) ve 'quiescere' (dinlenmek, sakinleşmek) kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

İtiratsız kabul anlamına gelen boyun eğme (acquiescence), bilinçli ve stratejik bir uyum süreci olan uyma (compliance) ve kişinin içsel inançlarını tamamen değiştirdiği içselleştirme (internalization) kavramlarından ayrılır; burada aktif bir direnişin yokluğu söz konusudur.