Sosyal Baskı
Social Pressure
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni bir işe başlayan bir çalışanın, şirket kültürünün parçası olan ve etik bulmadığı halde mesai arkadaşlarıyla birlikte sürekli fazla mesai yapmaya zorlanması ve bunu yapmadığı takdirde dışlanacağını (sosyal onay kaybı) hissetmesi.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve davranış bilimleri literatüründe sosyal baskı, enformasyonel etki, normatif etki ve kişilerarası etki olmak üzere üç ana vektör üzerinden incelenir. Enformasyonel etki, belirsizlik durumlarında doğru olanı yapma güdüsüyle başkalarının bilgisine güvenmeyi tetiklerken; normatif etki, dışlanma korkusu veya kabul görme arzusuyla grup normlarına uyum sağlamayı (conformity) zorunlu kılar. Doğrudan biçimler ise ödül vadetme, tehdit, talep veya kişisel saldırılar gibi operant koşullama ilkeleriyle işleyen pekiştireç ve ceza mekanizmalarını barındırır. Nörobiyolojik düzeyde, sosyal baskıya boyun eğme veya direnme süreçleri, özellikle anterior singulat korteks (ACC) ve insula gibi beyin bölgelerinde nöral hata sinyalleri ve dışlanma acısı (social pain) ile ilişkilidir.
Etimoloji
Latince 'socius' (arkadaş, yoldaş) kökünden türetilen sosyal kavramı ile Eski İngilizce 'pressen' (bastırmak, sıkıştırmak) kelimelerinin birleşiminden oluşan terim, bireyler arası güç dinamiklerini tanımlar.
Karıştırmayın
Sosyal etki (daha geniş bir üst kavramdır ve baskıyı da kapsar); akran baskısı (peer pressure, genellikle benzer yaş ve statü grubundan gelen spesifik sosyal baskı türüdür).
Keşfetmeye Devam Edin
Grup Özdeşleşimi
Grup Özdeşleşimi
Group İdentification
Bireyin kendini bir grubun üyeleriyle ilişkilendirerek o grubun eylem, inanç, standart ve amaçlarını içselleştirmesi ve taklit etmesi süreci.
İncele
Görev Rolü
Görev Rolü
Task Role
Bir grubun ortak amaçlarına ulaşmasını ve verilen görevleri tamamlamasını sağlamak üzere lider tarafından atanan veya üyelerin kendiliğinden üstlendiği işlevsel davranış kalıpları.
İncele
Açık Tutum
Açık Tutum
Explicit Attitude
Bireyin bilinçli farkındalığına sahip olduğu, üzerine düşündüğü ve dışsal olarak rahatlıkla ifade edebildiği nispeten kalıcı genel değerlendirici tepki.
İncele
Uzlaştırma
Uzlaştırma
Conciliation
Çıkarları veya hedefleri başlangıçta çatışan bireylerin ya da grupların pozisyonlarını tarafsız bir üçüncü taraf aracılığıyla uyumlu hale getirme ve uzlaştırma süreci.
İncele