Akran Baskısı
Peer Pressure
Tanım
Bireyin içinde bulunduğu akran grubunun normlarına, değerlerine ve beklentilerine uyum sağlaması amacıyla maruz kaldığı sosyal etki süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Lise birinci sınıf öğrencisi olan 15 yaşındaki Berk, normalde akademik başarıya önem veren ve sigara gibi maddelere karşı mesafeli bir duruş sergileyen bir gençtir. Ancak okul çıkışında takıldığı yeni arkadaş grubunun ısrarlı alayları ve 'bizden değilsin' imaları karşısında, gruba uyum sağlamak ve aidiyet hissetmek amacıyla ilk kez sigara içmeyi denemek zorunda hisseder.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve gelişim psikolojisi bağlamında akran baskısı, özellikle ergenlik döneminde prefrontal korteksin henüz tam miyelinleşmemiş olması ve limbik sistemin (özellikle ödül mekanizmalarının) hiperaktif seyretmesiyle doğrudan ilişkilidir. Bireyler, sosyal dışlanma korkusu (ostrakizm) yaşamamak ve grup içi kabul görmek adına bilişsel uyumsuzluklarını bastırma eğilimi gösterirler. Bu süreç, doğrudan sözlü yönlendirmelerle olabileceği gibi, tamamen örtük ve dolaylı normatif sosyal etki (normative social influence) mekanizmaları üzerinden de işleyebilir. Evrimsel kökenleri kabile yaşamında gruptan dışlanmanın ölümcül bir risk teşkil etmesine dayanır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Uyma davranışı (conformity) ile sıklıkla karıştırılır; uyma davranışı daha geniş bir sosyal psikoloji terimi olup her türlü grup etkisine boyun eğmeyi kapsarken, akran baskısı spesifik olarak benzer yaş/statü grubunun yönlendirici ve zorlayıcı etkisini hedefler.
Keşfetmeye Devam Edin
Grup Kimliği
Grup Kimliği
Group İdentity
Bir bireyin, ait olduğu grubun üyeliği yoluyla şekillenen benlik algısı ve grubun üyeleri ya da dışdakiler tarafından paylaşılan kolektif imajı.
İncele