Grup Özdeşleşimi
Group İdentification
Tanım
Bireyin kendini bir grubun üyeleriyle ilişkilendirerek o grubun eylem, inanç, standart ve amaçlarını içselleştirmesi ve taklit etmesi süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni kurulan bir teknoloji girişiminde (start-up) çalışan yazılımcıların, şirket tişörtleri giymeye başlaması, şirket içi argo ve jargonları benimsemesi, rakipleri açıkça 'düşman' olarak konumlandırması ve şirketin vizyonunu kendi şahsi yaşam felsefesi haline getirmesi grup özdeşleşimi sürecinin tipik bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji literatüründe grup özdeşleşimi, bireyin benlik kavramının sosyal boyutunu yapılandıran temel mekanizmalardan biridir. Henri Tajfel ve John Turner'ın Sosyal Kimlik Teorisi çerçevesinde ele alındığında, bu süreç bireyin iç grup (ingroup) favorizmi geliştirmesine, dış gruba (outgroup) karşı ise önyargı veya ayrımcılık sergilemesine zemin hazırlayabilir. Birey, grup normlarını benimsedikçe otostereotipleşme (autostereotyping) eğilimi göstererek kendini bireysel özelliklerinden ziyade grubun tipik bir temsilcisi olarak algılamaya başlar. Nörobiyolojik düzeyde, bu süreç oxytocin salınımı ve ödül mekanizmaları (ventral striatum aktivasyonu) ile tetiklenen sosyal aidiyet hissini pekiştirerek, bireyin grup içi uyumunu evolutionary (evrimsel) bir hayatta kalma stratejisi olarak optimize eder.
Etimoloji
İngilizce 'group' (küme, öbek; Germen kökenli *grupaz) ve Latince 'identificare' (idem [aynı] + facere [yapmak]) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Sosyal uyum (conformity) ile sıklıkla karıştırılır; uyum, bireyin gruba dış baskı altında direnç göstererek veya göstermeyerek boyun eğmesini ifade ederken, grup özdeşleşimi inanç ve değerlerin içselleştirilerek benlik yapısının bir parçası haline gelmesini kapsar.