Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Uzlaştırma

Conciliation

Tanım

Çıkarları veya hedefleri başlangıçta çatışan bireylerin ya da grupların pozisyonlarını tarafsız bir üçüncü taraf aracılığıyla uyumlu hale getirme ve uzlaştırma süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanma davası açan bir çiftin, mahkeme sürecinin yaratacağı yıkıcı psikolojik stres ve mali yükten kaçınmak amacıyla atanan tarafsız bir uzlaştırmacı eşliğinde aralarındaki mülk paylaşımı ve velayet konularını ortak bir zeminde müzakere ederek anlaşmaya varması.

Derin Analiz

Uzlaştırma, sosyal psikoloji ve alternatif uyuşmazlık çözümünde, antagonist dinamikleri yapıcı bir müzakere zeminine evriltmeyi amaçlayan psikososyal bir müdahaledir. Süreç, taraflar arası bilişsel çarpıtmaları ve düşmanca atıf hatalarını azaltmak üzere tasarlanmış yapılandırılmış iletişim kanallarına dayanır. Nörobiyolojik düzeyde, çatışma ortamındaki amigdala kaynaklı hiper-reaktivitenin ve savaş-kaç tepkisinin, güvenli ve tarafsız bir üçüncü tarafın varlığıyla regüle edilmesini, böylece prefrontal korteksin rasyonel karar alma devrelerinin yeniden devreye girmesini sağlar. Klinik pratikte, boşanma davaları, aile içi çatışmalar veya örgütsel anlaşmazlıklarda kronik stres yükünü ve tükenmişlik riskini minimize etmek için başvurulan temel bir adaptif başa çıkma ve problem çözme mekanizmasıdır.

Etimoloji

Latince 'conciliare' (bir araya getirmek, barıştırmak, dostluk kurmak) fiilinden türetilmiştir; kök olarak 'con-' (birlikte) ve 'calare' (çağırmak, toplamak) unsurlarını barındırır.

Karıştırmayın

Arabuluculuk (mediation) kavramıyla sıklıkla karıştırılır; arabuluculukta tarafsız üçüncü taraf çözüm önerisi sunmazken, uzlaştırmacının uyuşmazlığın çözümüne yönelik aktif olarak öneri sunma ve süreci yönlendirme yetkisi daha fazladır.