Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Çocuk İhmali

Child Neglect

Tanım

Bir çocuğun fiziksel, duygusal, zihinsel ve sosyal gelişimi için zorunlu olan temel bakım, ilgi ve gereksinimlerin, bakıcıların ilgisizliği, ihmalkarlığı veya yetersizliği nedeniyle karşılanmaması durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Yedi yaşındaki bir çocuğun, kış şartlarına uygun olmayan kıyafetlerle okula gönderilmesi, kronik olarak beslenme çantasının boş bırakılması, sağlık kontrollerinin ve aşılarının sistematik olarak aksatılması durumunda çocuk ihmali vakası değerlendirilir. Klinik pratikte bu durum, çocuğun okulda sürekli dalgın olması, gelişim eğrilerinin gerisinde kalması ve sosyal ilişkilerde aşırı içe kapanma veya yapışkanlık sergilemesiyle fark edilir.

Derin Analiz

Çocuk ihmali, aktif bir zarar verme eyleminden ziyade, yapılması gereken temel eylemlerin kronik olarak yerine getirilmemesiyle karakterize edilen pasif bir örseleme biçimidir. Gelişimsel psikopatoloji perspektifinden incelendiğinde; beslenme, barınma, tıbbi bakım ve eğitim gibi maddi gereksinimlerin yanı sıra, duygusal uyarımın ve sevginin esirgenmesini de kapsar. Nörobiyolojik düzeyde, erken çocukluk dönemindeki bu kronik yoksunluk, özellikle prefrontal korteks ve limbik sistem arasındaki sinaptik budanma süreçlerini olumsuz etkiler. HPA ekseninin (Hipotalamik-Pitüiter-Adrenal eksen) kronik olarak disregüle olmasına yol açarak bireyin ilerleyen yaşamında stres yönetimi, duygudurum düzenleme ve güvenli bağlanma kurma kapasitesinde kalıcı defisitler doğurur. DSM-5 bağlamında tek başına bir tanı kategorisi olmasa da, 'Ebeveyn-Çocuk İlişkisi Problemleri' ve ilerleyen yaşlarda ortaya çıkan kişilik bozuklukları, majör depresyon ve kompleks travma (C-PTSD) tablolarının en güçlü çevresel etiyolojik öncüllerindendir.

Etimoloji

Latince 'neglegere' (ihmal etmek, önem vermemek, göz ardı etmek) fiilinden türetilmiştir; 'nec-' (değil) ve 'legere' (toplamak, seçmek, dikkat etmek) köklerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Çocuk istismarı (child abuse) ile sıklıkla karıştırılır; istismar aktif ve kasıtlı bir zarar verme eylemini (fiziksel, cinsel vb.) kapsarken, ihmal temel gereksinimlerin karşılanmamasından doğan pasif bir yoksunluk durumudur.