Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Bilişsel Davranışçı Çift Terapisi

Cognitive Behavioral Couples Therapy

Tanım

Partnerlerin birbirleri hakkındaki özgün bilişsel kalıplarının ve inançlarının karşılıklı etkileşimini inceleyerek ilişki kalitesini artırmayı amaçlayan bilişsel davranışçı terapi yöntemidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Seans sırasında eşlerden biri, 'Eşim akşam yemeğinde konuşmuyor, demek ki beni artık önemsemiyor' şeklinde bir otomatik düşünce (yükleme hatası) dile getirir. Terapist, bu düşüncenin ampirik temelini inceleterek, eşin yorgunluk faktörünü bilişsel sürece entegre etmesini sağlar ve çiftin karşılıklı olumsuz döngüsünü kıracak yeni davranışsal alternatifler geliştirir.

Derin Analiz

Bilişsel Davranışçı Çift Terapisi (BDÇT), bireysel bilişsel modelin dyadik (ikili) düzleme uyarlanmış halidir. Süreç, çiftlerin ortak ve bireysel şemalarını, otomatik düşüncelerini ve ilişki algılarını merkeze alır. Terapötik müdahaleler, partnerlerin birbirlerinin davranışlarına yükledikleri anlamları bilinç düzeyine çıkarmayı ve bu anlamlandırma hatalarını (örneğin zihin okuma, aşırı genelleme) yeniden yapılandırmayı hedefler. Sadece davranışsal pekiştireçler veya iletişim becerileriyle sınırlı kalmayıp, çiftin paylaşılan bilişsel gerçekliğini ve yükleme (attribution) biçimlerini dönüştürmeye odaklanır.

Etimoloji

Latince 'cognoscere' (bilmek/anlamak) ve 'behavior' (davranış) köklerinin birleşiminden türetilmiştir; çiftler arasındaki etkileşim biçimlerini yeniden yapılandırmayı hedefler.

Karıştırmayın

İntegratif Davranışçı Çift Terapisi (IBCT) ile sıklıkla karıştırılır; IBCT değişimi zorlamak yerine duygusal kabulü ve toleransı artırmaya odaklanırken, BDÇT doğrudan bilişlerin ve davranışların değiştirilmesini hedefler.