Çift Terapisi
Couples Therapy / Couples Counseling
Tanım
🔹 1. (couples therapy):
Kararlı bir ilişkideki her iki ortağın da aynı terapist veya terapistler tarafından eş zamanlı olarak tedavi edildiği, hem bireysel dinamiklerin hem de kişilerarası etkileşimlerin ele alındığı psikoterapi modalitesi.
🔹 2. (couples counseling):
Partnerler arasındaki ilişki dinamiklerine odaklanan, genellikle kısa süreli ve problem yönelimli profesyonel psikolojik müdahale süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
🔹 1. (couples therapy): 3 yıllık evli bir çift, yoğun tartışmalar ve duygusal kopukluk şikayetiyle başvurur. Yapılan değerlendirmede, erkek partnerin iş stresi nedeniyle kaçıngan bağlanma stratejileri geliştirdiği, kadın partnerin ise bu durumu terk edilme tehdidi olarak algılayıp protesto davranışları sergilediği saptanır. Terapist, döngüsel reaktif kısırdöngüyü (negatif etkileşim döngüsü) haritalandırarak her iki ortağın da altında yatan birincil duygularını (korku, yetersizlik) güvenli bir ortamda ifade etmelerini sağlar. 🔹 2. (couples counseling): Otuzlu yaşlarında evli bir çift, artan tartışmalar ve duygusal kopukluk şikayetiyle başvurur. Terapist, bireylerin suçlayıcı 'sen' dili yerine, altta yatan kırılganlıkları ve birincil duyguları ifade etmelerini sağlayan duygu odaklı müdahalelerle çiftin döngüsel reaktif davranışlarını (talep-geri çekilme döngüsü) fark etmelerini ve yeniden bağ kurmalarını sağlar.
Derin Analiz
🔹 1. (couples therapy):
Çift terapisi, bireylerin içsel psikopatolojilerinin ilişkisel alanı nasıl yapılandırdığını veya bu alandan nasıl etkilendiğini sistemik bir perspektifle inceleyen klinik bir müdahaledir. Süreç, genellikle bireysel seanslarla başlar; ancak ana odak noktası, eşler arasındaki iletişim kalıpları, bağlanma stilleri, çatışma çözme becerileri ve duygusal düzenleme kapasiteleridir. Sistem teorisi ve kibernetik ilkeler doğrultusunda, bir bireyin semptom taşıyıcı (identified patient) rolü üstlenmesi yerine, tüm sistemin Homeostaz (denge) arayışı ve bu dengenin bozulma biçimleri analiz edilir. Duygu Odaklı Çift Terapisi (EFT) ve Bilişsel Davranışçı Çift Terapisi gibi ampirik olarak desteklenen ekoller, bu alandaki nörobiyolojik ve duygusal korelasyonları hedef alır.
🔹 2. (couples counseling):
Çift terapisi, sistemik aile terapisi ekolleri, duygu odaklı terapi (EFT) ve bilişsel-davranışsal yaklaşımlar temelinde şekillenen klinik bir uygulamadır. Amaç, bireylerin kendi içsel psikopatolojilerinden ziyade, ikili arasındaki döngüsel iletişim kalıplarını, bağlanma stillerini, güç mücadelelerini ve karşılıklı projeksiyonları incelemektir. Müdahale süreci; ortak sorumlulukların paylaşımı, geleceğe yönelik beklentilerin uyumlanması, sadakat ve güven krizlerinin onarılması gibi alanlarda yapılandırılmış teknikler barındırır. Nörobiyolojik düzeyde ise, güvenli bağlanma figürünün yeniden tesisi, amigdala temelli tehdit algısının regüle edilmesi ve prefrontal korteksin ortak problem çözme kapasitesinin aktive edilmesini hedefler.
Etimoloji
🔹 1. (couples therapy):
İngilizce 'couple' (çift, eşler, Latince 'copula' [bağlantı, bağ, bağlamak] sözcüğünden) ve Yunanca 'therapeia' (tedavi, bakım, iyileştirme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
🔹 2. (couples counseling):
İngilizce 'couple' (Latince 'copula': bağ, bağlantı, eşleşme) ve 'counseling' (Latince 'consilium': istişare, tavsiye, danışma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
🔹 1. (couples therapy):
Bireysel psikoterapi ile sıklıkla karıştırılır; bireysel terapide odak sadece tek bir kişinin içsel dünyası ve öznel deneyimiyken, çift terapisinde odak noktası 'ikili arasındaki alan'dır. Evlilik terapisi ile eş anlamlı kullanılmakla birlikte, çift terapisi daha kapsayıcıdır ve yasal evlilik bağı olmayan partnerleri de içerir.
🔹 2. (couples counseling):
Evlilik terapisi (Marriage counseling) genellikle yasal olarak evli çiftlerle ve evliliğin sürdürülmesi odaklı sınırlı kalırken, çift terapisi (couples counseling) evlilik dışı birliktelikleri, nişanlılık dönemini ve her türlü romantik partner ilişkisini kapsayan daha geniş bir klinik şemsiyedir.
Keşfetmeye Devam Edin
Duygu Odaklı Çift Terapisi
Duygu Odaklı Çift Terapisi
Emotion-focused Couples Therapy
İlişkisel çatışmaların temelinde yatan karşılanmamış bağlanma ve duygu ihtiyaçlarını hedef alan, Leslie Greenberg ve Susan Johnson tarafından geliştirilmiş ampirik temelli bir psikoterapi yaklaşımıdır.
İncele
Bağlanma Kuramı
Bağlanma Kuramı
Attachment Theory
Bebekler ile birincil bakım verenleri arasında evrimsel temelli yakınlık arayışı ve duygusal bağ kurma süreçlerini inceleyen, bireyin yaşam boyu duygu düzenleme kapasitesini şekillendiren kapsamlı gelişimsel kuram.
İncele