Duygu Odaklı Çift Terapisi
Emotion-focused Couples Therapy
Tanım
İlişkisel çatışmaların temelinde yatan karşılanmamış bağlanma ve duygu ihtiyaçlarını hedef alan, Leslie Greenberg ve Susan Johnson tarafından geliştirilmiş ampirik temelli bir psikoterapi yaklaşımıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Seans sırasında eşlerden biri sürekli eleştiriyor (ikincil duygu: öfke), diğeri ise sessizleşerek uzaklaşıyorsa (savunma: geri çekilme), terapist bu döngüyü 'yakalama ve durdurma' müdahalesiyle keser. Ardından mesafeli olan eşe, 'Aslında eşinizin eleştirileri altında kaybolduğunuzu hissettiğinizde, içeride derin bir yalnızlık ve reddedilme korkusu mu yaşıyorsunuz?' sorusuyla birincil bağlanma ihtiyacına ulaşmasında rehberlik eder.
Derin Analiz
Duygu Odaklı Çift Terapisi (DOÇT), deneyimsel ve sistemik teorileri sentezleyen, yetişkin bağlanma teorisine dayanan yapılandırılmış bir müdahale modelidir. Temel varsayımı, partnerler arasındaki kronik çatışmaların ve kısır döngülerin, aslında birincil duyguların (korku, incinme, yetersizlik) savunmacı ikincil duygularla (öfke, suçlama, geri çekilme) maskelenmesinden kaynaklandığıdır. Terapötik süreç; negatif etkileşim döngülerinin de-escalation (yatıştırma) evresiyle kesintiye uğratılmasını, engellenen bağlanma arzularının erişilebilir kılınmasını ve yeni bir duygusal etkileşim kalıbının oluşturulmasını amaçlar. Nörobiyolojik düzeyde, bu süreç güvensiz bağlanma örüntülerinin amigdala öncülüğündeki hiper-reaktif alarm sistemini yatıştırarak prefrontal korteksteki regülasyon kapasitesini yeniden aktive etmeye dayanır.
Etimoloji
İngilizce 'emotion' (duygu, Latince *emovere* [dışarı hareket ettirmek, çalkalamak]), 'focus' (odak) ve 'couple' (çift, Latince *copula* [bağ, zincir]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Bilişsel Davranışçı Çift Terapisi ile sıklıkla karıştırılır; ancak bilişsel yaklaşım hatalı inançlar ve iletişim becerilerine odaklanırken, DOÇT doğrudan duygu düzenlemesi ve bağlanma yaralarının onarımına odaklanır.