Duygu Odaklı Terapi
EFT
Tanım
Danışanların duygusal deneyimlerini birincil değişim ajanı olarak ele alan, insan merkezli ve Gestalt kökenli bir deneyimsel psikoterapi yaklaşımı.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik suçluluk ve yetersizlik hissiyle terapiye başvuran 34 yaşındaki bir danışan, seanslar sırasında bu hissin aslında eleştirel ebeveyn sesinin içselleştirilmiş bir versiyonu olduğunu fark eder. Terapist rehberliğinde boş sandalye tekniği kullanılarak danışan, bu eleştirel figürle yüzleşir ve suçluluğun altındaki birincil korunmasız üzüntü ve öfkeye ulaşarak bu duyguyu dönüştürür.
Derin Analiz
Duygu Odaklı Terapi (DOT), Leslie Greenberg ve arkadaşları tarafından geliştirilen, insan doğasının yapıcı ve duygusal temelli kapasitesine dayanan ampirik destekli bir psikoterapi modelidir. Kuramsal temelleri hem hümanist ekole hem de duygu nörobilimine dayanır. DOT, duyguların adaptif ve maladaptif olarak ikiye ayrıldığını savunur; adaptif duygular (örneğin haklı öfke veya yas) eyleme rehberlik ederken, geçmiş travmaların ürünü olan maladaptif ikincil duygular (örneğin utanç veya çaresizlik) bireyi kilitler. Terapötik süreç, danışanın bu duyguları yerinde deneyimlemesini, 'boş sandalye' veya 'iki sandalye' gibi deneyimsel tekniklerle yeniden işlemesini (reprocessing) hedefler. Nörobiyolojik düzeyde, bu yaklaşım limbik sistem ile prefrontal korteks arasındaki entegrasyonu artırarak duygusal düzenleme becerilerini yapılandırır.
Etimoloji
İngilizce 'emotion' (duygu, Latince 'emovere' [dışarı taşımak, hareket ettirmek]) ve 'focus' (odak) kelimelerinin kısaltmasından türetilmiştir.
Karıştırmayın
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT genellikle düşünce hatalarına odaklanırken, DOT doğrudan duygunun kendisini değişim aracı yapar); Klasik Person-Centered Therapy (Danışan Odaklı Terapi, DOT'a kıyasla daha az müdahaleci ve yapılandırılmamıştır, DOT ise duygu düzenleme için aktif deneyimsel müdahaleler içerir).