Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hayvan Fobisi

Animal Phobia

Tanım

Yılan, köpek, örümcek veya böcek gibi belirli bir hayvan türüne karşı duyulan, sürekli, irrasyonel ve işlevselliği bozacak düzeyde yoğun korku durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Yedi yaşındaki bir çocuğun bahçede gördüğü bir kedinin üzerine atlamasından veya ona yaklaşmasından yıllar sonra bile, sokakta kedi gördüğünde yoğun panik yaşaması, titremesi ve kedilerin bulunduğu sokaklardan geçmeyi tamamen reddetmesi.

Derin Analiz

DSM-5 ve DSM-5-TR sınıflandırmalarında 'Özgül Fobi, Hayvan Tipi' (Specific Phobia, Animal Type) kategorisinde ele alınır. Genellikle çocukluk döneminde başlar ve evrimsel psikoloji perspektifinde, atalarımızın tehlikeli fauna karşısında geliştirdiği hayatta kalma mekanizmalarının patolojik bir abartısı olarak değerlendirilir. Nörobiyolojik düzeyde amigdalanın hiperaktivitesi ve prefrontal korteksin bu korku tepkisini inhibe etmedeki yetersizliği rol oynar. Korku bileşenine sıklıkla iğrenti (disgust) duygusu da eşlik eder, özellikle böcek ve kemirgen fobilerinde bu durum kaçınma davranışını pekiştirir.

Etimoloji

Latince 'animal' (canlı, yaratık) ve Yunanca 'phobos' (korku, dehşet) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Genel hayvan korkusu veya geçici tedirginlik ile karıştırılmamalıdır; klinik düzeyde bir fobi tanısı için maruz kalınan durumun yoğun kaygı yaratması ve en az 6 ay sürmesi gerekir.