Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Otopsikoz

Autopsychosis

Tanım

Bireyin kendi kimliği, varlığı veya statüsü hakkında dünyanın kurtarıcısı, şeytanın enkarnasyonu ya da anlaşılmamış bir dahi olduğu gibi ağır çarpık inançlar taşıdığı sanrısal bir durumdur.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik ortamda değerlendirilen 42 yaşındaki erkek hasta, kendisinin aslında gizli bir kozmik lider olduğunu, evrenin kaderini değiştirecek şifrelere sahip bulunduğunu ve hastane personelinin kendisini durdurmak için görevlendirilmiş ajanlar olduğunu iddia etmektedir. Hastanın bu inançları mantıksal kanıtlarla çürütülemez nitelikte olup, otopsoşik grandiyöz sanrıların tipik bir örneğini oluşturur.

Derin Analiz

Otopsikoz, genellikle şizofreni spektrum bozuklukları veya bipolar bozukluğun psikotik özellikli dönemlerinde görülen, benlik merkezli grandiyöz ya da nihilistik sanrıların klinik bir tezahürüdür. Bireyin gerçeklikle test etme yeteneğinin (reality testing) ciddi derecede bozulduğunu gösterir; zira kişi kendi içsel kurgularını mutlak gerçeklik olarak kabul eder. Nörobiyolojik düzeyde, saliyans ağı (salience network) ve varsayılan durum ağı (default mode network) arasındaki işlevsel bağlantı bozukluklarıyla ilişkilendirilir. Bu durum, bireyin kendi öz-gözlem kapasitesini ve benlik algısını işleme biçimindeki nöral kodlama hatalarından kaynaklanır.

Etimoloji

Yunanca 'autos' (kendi, öz) ve 'psyche' (ruh, zihin) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; kişinin kendi benliğine yönelik zihinsel bozulmalarını ifade eder.

Karıştırmayın

Somatopsikoz ile karıştırılabilir; somatopsikozda sanrılar bedensel işlevlere veya organlara odaklanırken, otopsikozda doğrudan benliğin kimliğine, statüsüne ve özüne yöneliktir.