Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Yeterince İyi Anne

Good Enough Mother

Tanım

Donald Winnicott'un nesne ilişkileri kuramında, bebeğin gerçek benliğini geliştirmesine yetecek düzeyde duyarlı bakım sunan ve kademeli hayal kırıklıklarıyla onu gerçekliğe hazırlayan ebeveyn modeli.

Örnek Vaka / Uygulama

Yedi aylık bebeği ağladığında anında tepki veren ancak zaman zaman tuvalete gitmek ya da yemek yemek için birkaç dakika geciken bir annenin, bebeğine 'dünyanın merkezi olmadığını' ve beklemeyi öğrenmesi gerektiğini sezgisel olarak deneyimletmesi.

Derin Analiz

Nesne ilişkileri teorisi bağlamında bu kavram, kusursuz ebeveynlik mitini yıkarak optimal düzeydeki eksikliğin gelişimsel işlevselliğini vurgular. Yaşamın erken evrelerinde anne, bebekle adeta simbiyotik bir bütünlük kurarak onun tüm birincil gereksinimlerini kesintisiz karşılar ve dış dünyanın örseleyici etkilerini 'tutma' (holding) ve 'kapsama' (containing) işlevleriyle filtreler. Ancak gelişim ilerledikçe, tam anlamıyla kusursuz adaptasyon sürdürülemez ve sürdürülmemelidir; annenin kaçınılmaz ve minik aksamaları, bebeğin omnipotent (her şeye gücü yeter) fantezilerinden sıyrılarak dış gerçeği tanımasını sağlar. Bu kontrollü ve tolere edilebilir başarısızlıklar döngüsü, çocuğun kendi öz-düzenleme kapasitesini inşa etmesinin ve sahte benlik yerine gerçek benliğini (true self) örmesinin temel katalizörüdür.

Etimoloji

İngilizce 'good' (iyi, yeterli) + 'enough' (kâfi, ölçülü) ve 'mother' (anne) sözcüklerinin birleşiminden oluşur; kökeni Donald Winnicott'un nesne ilişkileri teorisindeki özgün kavramsallaştırmasına dayanır.

Karıştırmayın

Mükemmeliyetçi veya aşırı korumacı ebeveynlik modelleriyle karıştırılır; oysa bu modeller bebeği her türlü hayal kırıklığından koruyarak sahte benlik gelişimine zemin hazırlar, 'yeterince iyi anne' ise optimal düzeyde hayal kırıklığı sunar.