Kaçıngan Evlilik
Avoidant Marriage
Tanım
Eşlerin olası çatışmaları bastırmak ve uyumu korumak adına 'anlaşamamaya anlaşarak' derin tartışmalardan kaçındığı, uzun süreli bir evlilik biçimidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Kırk yıllık evli bir çift olan Selma ve Kemal, finansal harcamalar veya çocuk yetiştirme tutumları konusunda kökten farklı görüşlere sahip olmalarına rağmen, bu konuları asla masaya yatırmazlar. Ev içinde sessiz bir uzlaşı alanı yaratarak 'biz tartışmayız, her insanın düşüncesi kendine' diyerek duygusal yakınlık gerektiren her türlü yüzleşmeden imtina ederler.
Derin Analiz
Sistemik aile terapisi ve klinik psikoloji perspektifinden bakıldığında, kaçıngan evlilik dinamikleri genellikle yüksek düzeyde duygusal mesafe ve düşük düzeyde reaktif düşmanlık ile karakterizedir. Eşler, görünüşte barışçıl bir birliktelik sürdürürler; çünkü farklılıklarını açıkça müzakere etmek yerine karşılıklı bir kaçınma anlaşması imzalarlar. Bu durum, John Gottman'ın çift terapisi modellerindeki 'kaçınan' (avoidant) çift tipolojisiyle doğrudan örtüşür. Derinlemesine duygusal entegrasyondan yoksun olan bu yapı, ilk bakışta stabil görünse de, kriz anlarında bireylerin kronik bir yalnızlık hissi veya bastırılmış kronik stres (allostatik yük) yaşamasına zemin hazırlayabilir.
Etimoloji
İngilizce 'avoidant' (kaçınma, uzak durma eğilimi gösteren; Latincedir: *evitare* [sakınmak, kaçınmak] kökünden) ve 'marriage' (evlilik; Eski Fransızca *mariri* [koca/karı olmak] kelimesinden) terimlerinin birleşiminden oluşan bir sosyolojik ve klinik psikoloji kavramıdır.
Karıştırmayın
Düşmanca-Ayrışmış evlilik (hostile-detached marriage) ile karıştırılmamalıdır; kaçıngan evlilikte aktif düşmanlık ve öfke dışavurumu yok denecek kadar azdır, temel dinamik nötr bir mesafedir.