Davranışsal Risk Faktörü
Behavioral Risk Factor
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Kırklı yaşlarındaki bir danışanın iş yerindeki kronik stresle başa çıkabilmek için her akşam bir paket sigara içmesi ve fiziksel aktiviteyi tamamen bırakması, koroner arter hastalığı ve majör depresif bozukluk gelişimi açısından önemli birer davranışsal risk faktörüdür.
Derin Analiz
Halk sağlığı, epidemiyoloji ve klinik psikolojinin kesişim kümesinde yer alan davranışsal risk faktörleri, bireylerin iradi veya istemsiz olarak sergiledikleri ve zamanla fizyolojik veya psikopatolojik yıkıma yol açan eylemsel dinamikleri ifade eder. Aşırı yemek yeme, sigara kullanımı, sedanter (hareketsiz) yaşam tarzı veya riskli cinsel pratikler bu kategoriye girer. Nörobiyolojik düzeyde bu faktörler, sıklıkla mezolimbik dopaminerjik ödül devresinin kronik manipülasyonu ve prefrontal korteksin dürtü kontrol mekanizmalarındaki işlevsel yetersizliklerle ilişkilendirilir. DSM-5 sınıflandırmasında doğrudan bir tanı kategorisi olmamakla birlikte, 'klinik açıdan belirgin sıkıntıya veya yetersizliğe neden olan diğer durumlayan' veya genel tıbbi durumları etkileyen psikolojik faktörler kapsamında etiyolojik tetikleyici olarak değerlendirilir.
Etimoloji
İngilizce 'behavior' (davranış; Eski İngilizce 'beheldan' kökünden evrilen 'haviour' ile birleşerek) + Latince 'resecare' (kesmek, tehlikeye atmak anlamındaki 'risicum' sözcüğünden) ve 'facere' (yapmak, etken) sözcüklerinin bileşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Çevresel risk faktörü (bireyin kontrolü dışında dış etkenleri kapsar, örn: hava kirliliği) ve genetik risk faktörü (kalıtsal yatkınlıklar) ile sıkça karıştırılır; davranışsal risk faktörü tamamen bireyin eylem ve alışkanlıklarına odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Sağlık Psikolojisi
Sağlık Psikolojisi
Health Psychology
Davranışsal, bilişsel, psikofizyolojik ve sosyal etkenlerin sağlığın korunması, sürdürülmesi ve hastalıkların önlenmesindeki rolünü inceleyen disiplinlerarası psikoloji altdalı.
İncele