Bleuler Teorisi
Bleuler’s Theory
Tanım
Şizofreninin temelinde yatan ve tanı için şart koşulan dört temel belirtiyi (4A) savunan, belirgin sanrı ve halüsinasyonları ise ikincil (aksesuar) kabul eden klinik psikiyatri teorisi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir klinisyenin, işitsel hallüsinasyonlar bildiren bir hastada öncelikle çağrışım kopukluklarını ve duygulanım küntlüğünü değerlendirmesi; Bleuler teorisine göre tanısal ağırlığı aksesuar belirtilere değil, temel '4A' bulgularına vermesidir.
Derin Analiz
Eugen Bleuler’in teorisi, şizofreniyi tek tip bir yıkımdan ziyade bir psikolojik işlev bölünmesi olarak ele alır. Bleuler, 'dementia praecox' kavramını revize ederek şizofreniyi tanımlamış ve tablonun merkezine dört temel semptom olan '4A' kuralını yerleştirmiştir: Associates (çağrışım bozukluğu), Affect (duygulanım küntlüğü veya uyumsuzluğu), Ambivalence (ambivalans/çelişkili duygular) ve Autism (otizm/içe kapanma). Bu teorik çerçevede, dışarıdan en çok dikkat çeken sanrı (delüzyon) ve varsanı (halüsinasyon) gibi tezahürler, diğer psikiyatrik bozukluklarda da ortak olarak görülebildiği için 'aksesuar' yani ikincil belirtiler olarak sınıflandırılmıştır. Nörobiyolojik açıdan bu teorik yaklaşım, kortikal entegrasyon ve sinaptik ağ bağlantısızlığının erken bir klinik modellemesini temsil eder.
Etimoloji
İsviçreli psikiyatrist Eugen Bleuler'in soyadından (1911 yılında 'schizophrenia' terimini literatüre kazandırmasıyla anılan) türetilmiştir.
Karıştırmayın
Schneiderian birinci derece belirtiler ve Kraepelin'in dementia praecox tanımı; temel fark, Bleuler'in sanrıları ikincil kılarken, Schneider'in onları tanı için birincil ve merkezi konumda değerlendirmesidir.