Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ambivalans

Ambivalence

Tanım

Aynı kişiye, nesneye veya duruma yönelik olarak, hoşnutluk ve hoşnutsuzluk ya da sevgi ve düşmanlık gibi birbiriyle çelişen duygu, tutum ve düşüncelerin zamanlı varlığı.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bir değerlendirmede, danışanın annesine karşı yoğun bir sevgi ve minnettarlık ifadesinde bulunurken, hemen ardından onu ortadan kaldırmak veya zarar vermek istemesiyle ilgili dürtülerini aynı sakinlikte dile getirmesi, duygulanımsal ambivalansın tipik bir tezahürüdür.

Derin Analiz

Klinik psikoloji ve psikiyatride ambivalans, özellikle Eugen Bleuler'in şizofreni tanımındaki birincil belirtiler (A belirtileri) bağlamında merkezi bir konuma sahiptir. Bireyin hem yaklaşma hem de kaçınma motivasyonlarını aynı anda barındırması, karar verme süreçlerinde felç durumuna yol açabilir. Nörobiyolojik düzeyde, bu durum prefrontal korteksteki değer atfetme mekanizmaları ile limbik sistemdeki duygusal tepkiler arasındaki çatışmanın çözülemediğini gösterir. Sadece patolojik bir belirti olarak değil, normatif gelişim süreçlerinde ve günlük karar alma mekanizmalarında da yaygın bir Bilişsel Disonans biçimi olarak gözlemlenebilir.

Etimoloji

Latince 'ambo' (her ikisi de) ve 'valentia' (güç, kapasite) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Zıt güçlerin veya eğilimlerin aynı anda var olma gücünü ifade eder.

Karıştırmayın

Kararsızlık (indecisiveness) genellikle mantıksal seçenekler arasında hangisinin seçileceğini bilememekle ilgiliyken, ambivalans aynı nesneye veya duruma karşı aynı anda hem pozitif hem de negatif iki zıt duygunun aktif olarak hissedilmesidir.