İkincil Belirtiler
Accessory Symptoms
Tanım
Birincil bir bozukluğun temel patolojisinden doğrudan kaynaklanmayan, ancak ana klinik tabloya eşlik eden veya onun bir sonucu olarak ortaya çıkan ek belirtiler.
Örnek Vaka / Uygulama
Şizofreni tanısı alan bir bireyin yaşadığı işitsel hallüsinasyonlar ve sanrılar birincil belirtiler (core symptoms) iken, bu semptomların yarattığı sosyal izolasyon ve dışlanma korkusuna bağlı olarak sonradan geliştirdiği agorafobi ve yoğun kaygı durumları iken-cilt/ikincil belirtiler olarak klinik tabloya eklenir.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve psikopatoloji bağlamında accessory symptoms (ikincil belirtiler), temel sendromun doğrudan nedeni olmayan fakat ana patolojinin yarattığı işlevsellik kaybı, stres veya nörobiyolojik kısıtlamalar zemininde gelişen klinik görünümlerdir. Örneğin, major depresif bozukluğun çekirdek belirtileri olan anhedoni ve çökkün ruh halinin yanı sıra gelişen anksiyete, uyku bozuklukları veya somatik yakınmalar bu kategoride değerlendirilebilir. Tanısal süreçlerde, birincil belirtilerle ikincil belirtilerin ayırt edilmesi, farmakoterapi ve psikoterapi seyrinin doğru planlanması açısından kritik bir öneme sahiptir; çünkü ikincil belirtiler genellikle birincil patolojinin sağaltılmasıyla birlikte gerileme eğilimi gösterir.
Etimoloji
Latince 'accedere' (eklenmek, ilave olmak) fiilinden türetilen 'accessorius' kelimesi ile Yunanca 'symptōma' (durum, düşen şey, belirti) sözcüklerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Birincil belirtiler (core symptoms) ile karıştırılır; temel fark, ikincil belirtilerin ana sendromun doğrudan çekirdeğini oluşturmayıp, eşlikçi veya ikincil türev niteliği taşımasıdır.